Lesław Mazur

W ubiegłym roku prezentowałem w tym miejscu zdjęcie ulicy 1 Maja, a moją prezentację uzupełnił 1 sierpnia pan Eugeniusz Chorostecki, pisząc o budynku 1 Maja 9, nawet wymieniając nazwiska rodzin, które mieszkały w sąsiednich budynkach.

Zima w pełni, a śniegu nie ma lub prawie nie ma. Powspominam więc, jak to było kiedyś w Oławie - każda górka, mniejsza czy większa, była do zjeżdżania na sankach, ale też na tekturowych tornistrach. Niżej prezentuję dwie takie "kultowe" górki.

Zdjęcie nr 1 pochodzi z albumu Heleny Pajdak, a zrobione zostało na ulicy Sportowej około 1974 roku. Na zdjęciu mamy Tadeusza Pajdaka z synem Grzegorzem, za nimi widzimy olbrzymie "jezioro" - wtedy te tereny były często zalewane albo przez wysoką wodę na Odrze, albo niedbałość służb miejskich, które zapominały zamknąć klapy na rowach melioracyjnych odprowadzający wody do rzeki Odry, gdy podnosił się poziom wód rzeki. Na zdjęciu jest  budynek przy ulicy Sportowej od numeru 108 do 116. Nie ma jeszcze budynku przy ulicy Sportowej 34-54 i ostatniego "wieżowca". W miejscu, gdzie stoi woda, powstanie Targ Miejski, a po lewej będzie Hala Kupiecka Oławka.

Zdjęcie nr 1 z pochodzi z albumu Jarosława Markowa, widzimy Jarosława Markowa z Jerzym Lipińskim. Zdjęcie zrobione w 1968 roku na ulicy Zielnej przy mostku na "piątej dzielnicy", jak się wówczas mówiło. Mostek był nad rowem, wówczas był bez takich skośnych balustrad, które są dziś widoczne na następnych zdjęciach. Kiedyś, mówię o latach sześćdziesiątych, ulica była wąska jest szeroki most widoczny na zdjęciu - tak było aż do skrzyżowania z ulicą 3 Maja koło ZNTK.

Zdjęcie nr 1 jest z albumu Mariana Lampczaka, a zrobiono je w amfiteatrze około 1972 roku. Na zdjęciu widzimy Zbyszka Skibińskiego, Jana Czechowskiego i Marina Lampczaka. W głębi widać muszlę koncertową. Od 1985 roku nad sceną zrobiono zadaszenie z rur w Warsztatach Szkoły Zawodowej (dziś nie istnieją) przy ulicy Armii Krajowej. Co prawda amfiteatr rozebrano w 2010 roku, ale dziś często spotykam się z dyskusją, w którym miejscu dokładnie był amfiteatr.

Zdjęcie nr 1 pochodzi z albumu Mariana Lamczaka, a zrobiono je w 1967 roku nad rzeką Oława w parku. Po lewej stronie za wałem widać budynki, w których przed wojną mieścił się szpital przy ulicy Kilińskiego. Po prawej widzimy stare drzewa, pomiędzy którymi płynęła młynówka - tu wpadała do rzeki Oława (sama młynówka na zdjęciu niewidoczna). Jak widać w rzece jest dużo wody. Pan Marian opowiadał mi, że wtedy, gdy się było nad Oławką, to od razu ściągało się buty, aby po chodzić po rzece, bo prawie zawsze była płytka. W latach 1968-1970 zrobiono meliorację rzeki i wtedy wycięto stare drzewa po prawej. W 1971 roku zasilono rzekę Oławę wodami z Nyscy Kłodzkiej, bo wody było mało, a rzeka Oława jest głównym źródłem wody pitnej dla Wrocławia.

Zdjęcie nr 1 pochodzi z albumu Ziuty Lampczak - widzimy ma nim dzieci. To Ziutka, Marian i Jasiu Lampczakowie. Fotografię zrobiono na placu Starozamkowym w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku przed wystawą sklepu piekarniczego, który prowadził ich tato Stanisław Lampczak.

Zdjęcie nr 1 pochodzi z albumu Mariana Lampczaka z 1966. Na zdjęciu widzimy Zbigniewa Skibińskiego, Jana Czechowskiego i Mariana Lampczaka. Fotografię zrobiono na klombie przy skrzyżowaniu wówczas ulicy Ogrodowej z ulicami 1 Maja, ulica Brzeską i Bolesława Chrobrego. W głębi budynek, w którym wtedy była restauracja "Złoty Kłos" (po lewej - nie jest widoczna na zdjęciu), na wprost sklep, w którym były różne branże, najczęściej piekarnicze. W głębi widoczny betonowy słup ogłoszeniowy na ulicy B. Chrobrego - dziś św. Rocha (koło lodów). Ciekawostką na tym zdjęciu jest widoczna po prawej na końcu trawnika rama z rurek, na której był znak drogowy z napisem Wrocław, bo wtedy do Wrocławia jechało się przez Rynek (ten znak mam na innych zdjęciach z napisem).

Zdjęcie nr 1 dostarczył nam Jarosław Marków - zrobiono je na ulicy Zielnej. Na zdjęciu widzimy Jarosława Markowa z Jerzym Lipińskim. Zdjęcie pochodzi z 1968 roku. W głębi widać zabudowania przy ulicy Dzierżenia, a po prawej pola rolne, na których dziś jest Muzeum Motoryzacji Wena.

Zdjęcie nr 1 zrobiłem w 1972 roku na ulicy 1 Maja 22 - wtedy powstał tam nowy budynek na "deptaku", sklepy były tam najnowocześniejsze w Oławie, zresztą pisałem na ten temat nie raz. Duże witryny sklepowe, pięknie oświetlone, do tego neony, które są rzadkością w Oławie. Z tego, co pamiętam, miasto nie zajmowało się dekoracjami świątecznymi. Na zdjęciu widzimy choinkę z rurek i ręcznie malowanych kolorowych żarówek, które zrobili pracownicy Społem WSS o/Oława. Wtedy gotowych dekoracji ani kolorowych żarówek nie było.

Zdjęcie nr 1 pochodzi z Albumu Andrzeja Dobrudzkiego, a zrobione zostało około 1967 roku w oławskim parku. Fotograf stał tyłem do drogi biegnącej od ulicy Spacerowej pod wiaduktem kolejowym do Jaczkowic. Po prawej widzimy duży staw z wyspą, który powstał w 1939 roku - na wcześniejszych mapach przedwojennych nie ma zaznaczonego stawu. Park miasto zaczęło zakładać na początku XX wieku, więc możemy założyć, że na zdjęciu drzewa mają ponad pięćdziesiąt lat. Po wojnie przez lata o park miejski nikt nie dbał, nie było alejek, tereny parkowe były zarośnięte krzakami, a gdy pojawiły ławki, to zaraz chuligani je niszczyli. W latach 60. spuszczono wodę i wyczyszczono duży staw. Praktycznie park zaczęto dopiero porządkować po melioracji rzeki Oława w latach 70. ubiegłego wieku.

Zdjęcie nr 1 pochodzi z albumu Renaty Luch - widzimy na nim rodziców pani Renaty - Marię Ryczkowską (z domu Herba) i Jan Ryczkowskiego. Zdjęcie zrobione było około 1952 roku nad rzeką Oława - w głębi widać kładkę łączącą plac Zamkowy i ulicę Strzelną. Z opisów wiem, że była to pierwsza kładka po wojnie i była obniżona w stosunku do nawierzchni ulicy Strzelnej i pl. Zamkowego o ponad metr. Ta sytuacja spowodowała, że gdy woda w rzece się podniosła, to kładka został zniszczona. Następną kładkę wybudowano już wyżej, czyli równo z wysokością sąsiednich ulic.