Rodzinnie w Domu Dziecku?

Na początku roku weszła w życie nowa ustawa o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej. Jej założeniem jest reforma systemu opieki nad dziećmi, pozbawionymi opieki rodziców oraz pomoc rodzinom niewydolnym wychowawczo

Powiat  Nowe regulacje

Oławska Rada Powiatu pod koniec grudnia ubiegłego roku podjęła uchwałę, w której mówi się, że Dom Dziecka w Oławie będzie realizował zadania organizatora rodzinnej pieczy zastępczej w naszym powiecie, czyli pomagał rodzinom zastępczym w pracy z rodziną biologiczną, wspomagał rodzinę naturalną, zgłaszał do ośrodków adopcyjnych dzieci z uregulowaną sytuacją prawną oraz wspierał usamodzielniających się wychowanków.

Renata Zalewska, dyrektor oławskiego Domu Dziecka, ocenia to rozwiązanie, opowiada o przyszłości placówki, którą kieruje, oraz o efektach pracy z rodzinami biologicznymi

- Według wielu fachowców, działanie na rzecz rodzin zastępczych stoi w sprzeczności z kierowaniem  taką instytucją, jaką jest dom dziecka...

- Nie uważam, żeby te role się kłóciły. Zadaniem domu dziecka zawsze było znajdywanie miejsc dla dzieci w rodzinach zastępczych, zawsze pracowaliśmy lub współpracowaliśmy z tymi rodzinami. Myślę raczej, że te role się uzupełniają.

- Wygląda na to, że pani jako szefowa tej placówki musi doprowadzić do jej zlikwidowania?

- Dążymy do zmniejszenia liczby dzieci w placówce socjalizacyjnej a nie do likwidacji. Zgodnie z ustawą dążymy do tego, żeby zamiast Domu Dziecka powstała placówka, która pełniłaby  funkcje placówki interwencyjnej i placówki socjalizacyjnej. W przyszłej placówce będą umieszczane dzieci z rodzin znajdujących  się w kryzysie oraz takie, które z różnych powodów nie odnajdą się  w formach rodzinnych. Obecnie też są  takie sytuacje, kiedy przyjmowani wychowankowie  kierowani są do naszej placówki z rodzin zastępczych, bo nie potrafili się w takiej rodzinie odnaleźć lub rodzina nie potrafiła poradzić sobie z problemami, które  sprawiał wychowanek.

- Idealną sytuacją byłaby likwidacja Domu Dziecka?

-  To nie jest możliwe. Na pewno będzie to w przyszłości inna placówka. Ustawodawca dał czas na zmiany do 2020 roku. Żeby całkowicie zlikwidować placówkę, rodzinne formy pieczy musiałyby być  wysokospecjalistyczne, tak aby poradzić sobie z dziećmi, które, należy pamiętać,  często są poważnie zaburzone  czy zdemoralizowane. Ideą tej ustawy jest to, żeby dzieci zostawały w biologicznej rodzinie albo żeby ich sytuacja prawna została uregulowana i mogli być zgłoszeni do adopcji. Planujemy, żeby w przyszłej placówce  socjalizacyjnej, o której wspomniałam, było miejsce dla  czternastu wychowanków.

- Co wiąże się z funkcją organizatora pieczy zastępczej?

- W placówce powołano Zespół Rodzinnej Pieczy Zastępczej. Przydzielono kierownika, zatrudniono koordynatorów. Zadaniem  zespołu będzie: nabór i kwalifikowanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, organizowanie  szkoleń, także działających rodzin zastępczych, zapewnienie im pomocy i wsparcia. Będziemy także monitorować i dokonywać okresowej oceny indywidualnej sytuacji  dzieci i wnioski przekazywać dla sądu, informować ośrodki adopcyjne o uregulowanej sytuacji prawnej poszczególnych dzieci. Jesteśmy na etapie zbierania i gromadzenia informacji o działających w powiecie rodzinach i umieszczonych w tych rodzinach dzieci. 1 stycznia 2012 roku w powiecie oławskim było 89 rodzin zastępczych w przeważającej większości spokrewnionych.  Aktualnie sytuacja uległa  zmianie, doszły nowe rodziny spokrewnione, niektóre rodziny niezawodowe zmieniły formy swojej działalności i są rodzinami zawodowymi lub Rodzinnymi Domami Dziecka. W zależności od formy działalności rodziny może w tych rodzinach być umieszczonych do 3 dzieci, a w Rodzinnych Domach Dziecka do 8 dzieci.

- Ile kosztuje utrzymanie podopiecznego w oławskim Domu Dziecka?

- Średnio licząc, to około 3.300 złotych  miesięcznie.

- Zawodowa rodzina zastępcza dostaje na dziecko 1.000 złotych - wychodzi taniej i lepiej dla dziecka, które wychowuje się w domu, a nie w dużym zinstytucjonalizowanym ośrodku.

-  Rodzina zastępcza spokrewniona otrzymuje obecnie na każde dziecko 660 zł, natomiast pozostałe rodziny od 1.000 zł do 1.200 zł. Rodziny zawodowe i  osoby prowadzące Rodzinne Domy Dziecka otrzymują wynagrodzenie za pracę oraz dodatkowe środki na pokrycie różnych potrzeb w tym m.in. mediów, remontów itp. Mogą także bezpłatnie korzystać z obsługi  psychologiczno-pedagogicznej, prawnej i szkoleń. To nie jest kwestia pieniędzy. Nie można wszystkiego przeliczać i sprowadzać do spraw finansowych. Należy patrzeć na problem i znaleźć właściwe miejsce dla dziecka. Teraz mamy 32 wychowanków. Są przypadki, że dzieci do nas wracają, nawet z rodziny adopcyjnej. Trzeba pamiętać, że to są trudne dzieci. Czasami rodzina jednak go nie akceptuje lub samo nie chce tam przebywać, nie odnajduje się w nowej rzeczywistości. Są przypadki, że rodziny zastępcze się rozwiązują. W tamtym roku wróciła do nas siódemka dzieci.

- Ile dzieci znalazło rodzinę adopcyjną?

- Dom Dziecka w Oławie nie jest domem małego dziecka. Kierowane są do nas dzieci w wieku od lat 3 do pełnoletniości. Mamy  w placówce obecnie w większości gimnazjalistów i uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Trudno o adopcje w tym wieku. Najmłodsze dziecko ma lat 5, ale zostało umieszczone w placówce wraz z dużym rodzeństwem.

- To dlatego nie znalazł jeszcze rodziny zastępczej?

- Ma duże rodzeństwo, wtedy ciężej jest znaleźć dom dla wszystkich. Należy pamiętać, że sytuacja prawna dziecka musi być wyjaśniona. Z rodzinami biologicznymi  czasami też się trudno dogadać, potrafią utrudnić sytuację oraz zakłócać funkcjonowanie rodziny zastępczej. naszym zadaniem jest także to, aby pracować z rodziną biologiczną i jeżeli to możliwe starać się, aby dziecko do niej wróciło.

- W takim razie ilu wychowanków wróciło do swoich rodzin w ubiegłym roku?

- Siedmioro.

3.300 zł - tyle kosztuje miesięczne utrzymanie podopiecznego w oławskim Domu Dziecka

1.000 zł - tyle co miesiąc miesięcznie otrzymuje zawodowa rodzina zastępcza na jedno dziecko

Rozmawiała: Malwina Gadawa [email protected]