Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
niedziela, 11 października 2026 16:10
ZOBACZ:
Reklama
Reklama Jaśnikowski
Reklama BMM

Tradycja regionu zapisana w Krystalium

Dolny Śląsk był niegdyś „kryształowym zagłębiem”. Prężnie działały tu aż cztery huty szkła, których wyroby były znane – i cenione – na całym świecie. Do dziś przetrwała tylko Huta Julia w Piechowicach, gdzie nadal odbywa się produkcja, ale istnieje też centrum edukacyjno-historyczne, którego powstanie sfinansowała Unia Europejska.
Tradycja regionu zapisana w Krystalium
Interaktywne centrum w Hucie Julia poświęcone tradycjom szklarskim chętnie odwiedzają turyści i wycieczki szkolne
Podziel się
Oceń

Krystalium, bo o nim mowa, powstało w budynku starej kuglerni (kuglernia to pracownia w hucie szkła, zajmująca się zdobieniem wyrobów), gdzie jeszcze do niedawna funkcjonowały warsztaty do nauki zawodów. To tutaj wędrując przez epoki można poznać historię kryształu, sztukę ozdabiania, wzornictwo, a także tradycje związane z poszukiwaniem i przetwarzaniem kwarcu. To Walonowie pochodzący z terenów dzisiejszej Belgii, przed wiekami szukając w Karkonoszach złóż złota i kamieni szlachetnych, odkryli ten cenny kruszec, umożliwiający produkcję szkła. Dzięki temu rozsławili nasz region w Europie.

Niezwykła ekspozycja 

Krystalium jest całkowicie poświęcone szkłu kryształowemu: jego historii, tradycji i znaczeniu w karkonoskiej kulturze. Obiekt podzielono na dwie strefy. W parterowej części króluje wiedza, przedstawiona w bardzo obrazowy, ale i estetyczny sposób. Na ścianach widnieją różne instalacje: animowane, świetlne, statyczne. Odwiedzających zachwyca galeria szklanych ryb, które w ubiegłym stuleciu zdobiły domy niemalże każdej polskiej rodziny. Ekspozycja przedstawia też najważniejsze momenty w historii huty, jej kolekcje, wzory i szlify. Pamiętano także o wydarzeniach i ludziach ważnych dla tradycji tutejszego szklarstwa. Druga strefa Krystalium - mieści się na pierwszym piętrze budynku. Tutaj przestrzeń podzielona jest na wiele interaktywnych stanowisk, każde pokazuje inny aspekt, cechę bądź właściwość szkła.

- Krystalium nie jest muzeum szkła, a interaktywnym centrum poświęconym szkłu i szklarstwu w regionie - mówi Bartosz Browarny z Fundacji Tradycji Sudeckich, która postarała się o fundusze unijne. - Można tu poznać właściwości wyrobów kryształowych: wywołać efekt tęczy charakterystyczny dla kryształu, zobaczyć czy ma się krzepę jak hutnik szkła. Wszystko jest tu inne i nietypowe, nawet waga. To, że ktoś waży tyle co 40 karafek, a nie 80 kilogramów, na pewno zapadnie mu w pamięć.

Historia i teraźniejszość

Budowę Huty Julia rozpoczął w 1866 roku Friedrich Wilhelm Heckert, chrześniak ówczesnego cesarza. W 1923 roku zakład połączył się z drugą znaną hutą karkonoską Josephine w pobliskiej Szklarskiej Porębie. Huty produkowały kryształowe dzieła sztuki, które zyskały sławę na całym świecie. Po drugiej wojnie światowej zakłady kontynuowały produkcję, ale pod koniec XX wieku obie fabryki szkła zamknięto. Do naszych czasów przetrwała tylko huta w Piechowicach – w 2006 roku kupiła ją polska rodzina, która wznowiła produkcję szkła.

Wielu turystów odwiedzających okolice Szklarskiej Poręby planuje wizytę w słynnej Hucie Julia. Takich przemysłowych perełek pozostało bowiem już niewiele.

Danuta Michalik z Jeleniej Góry zorganizowała wycieczkę dla uczniów z trzeciej klasy. 

-  O ile, w samej hucie nie wszystkie dzieci były równie zainteresowane pracą przy produkcji szkła, za to w Krystalium wszyscy uczestnicy bardzo się ożywili, bawiąc się światłem, układankami czy mierząc wagę swojego ciała w przeliczeniu na ilość kryształowych kieliszków zamiast w kilogramach. Chętnie wrócę tu z najbliższą rodziną i na pewno będę polecać to miejsce znajomym spoza naszego regionu.

Utworzenie Krystalium kosztowało prawie 3 mln zł, z czego 1,7 mln zł pochodzi z funduszy europejskich.

Materiał informacyjny Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego


 



Napisz komentarz

Komentarze

ZASTRZEŻENIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DOTYCZĄCE EKSPLORACJI TEKSTU I DANYCH

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji ze strony internetowej tuolawa.pl i publikacji przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody wydawcy - RYZA Sp. z o.o. jest niedozwolone. 

Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są TUTAJ

KOMENTARZE
Autor komentarza: Leszek Górecki Treść komentarza: ... , chyba nie czytałeś /czytałaś artykułu. Jsk byk jest napisane ile UM wyłożył kasy na tę inwestycję. Nie kompromituj się. Data dodania komentarza: 11.10.2026, 14:20 Źródło komentarza: Zakończył się remont ul. Zielnej w Oławie. Inwestycja kosztowała ponad 1,2 mln zł Autor komentarza: Filozof grecki Treść komentarza: Gdzie byli jak uchwalano MPZP? Teraz to za późno, trzeba stworzyć nowy MPZP, plan ogólny to tylko ogólny zarys przeznaczenia terenu i powiela wcześniejsze zapisy planistyczne. Przekształcenie ziemi z budowlanej na rolną wiąże się z wypłatą odszkodowania dla właściciela terenu. Czy gminę na to stać? 10 ar działki budowlanej w Oławie to 400 tyś a w Oleśnicy? Data dodania komentarza: 11.10.2026, 14:14 Źródło komentarza: Mieszkańcy Oleśnicy Małej sprzeciwiają się planowanej strefie zabudowy. Będzie petycja i wnioski Autor komentarza: Gocha ze Zwierzyńca Treść komentarza: Szanowny Panie/Pani, nikt tu nie myli adresatów – to po prostu Pan/Pani nie dostrzega pełnego obrazu sytuacji. Doskonale wiemy, że ulica Zwierzyniec Duży to droga powiatowa, zarządza nią Powiatowy Zarząd Drogowy i to do nich należy ostateczna decyzja. Tylko jak w takim razie wytłumaczyć fakt, że w przypadku remontu ulicy Zielnej – która również jest drogą powiatową – Urząd Miasta Oława nie miał żadnego problemu, aby błyskawicznie wyłożyć publiczne pieniądze i sfinansować aż 50% kosztów całej inwestycji? Skoro miasto potrafi tak sprawnie i hojnie współfinansować drogę powiatową prowadzącą pod drzwi prywatnego muzeum dla wygody weekendowych turystów, to mieszkańcy Zwierzyńca Dużego mają pełne, święte prawo pytać burmistrza i miejskich urzędników: dlaczego z taką samą chęcią i determinacją nie współpracują z powiatem przy zabezpieczeniu podstawowego bezpieczeństwa swoich własnych mieszkańców? Zrzucanie całej winy na powiat to wygodna urzędnicza spychologia. Mieszkańcy Zwierzyńca Dużego to również pełnoprawni obywatele Oławy, którzy odprowadzają podatki do kasy miejskiej. Skoro miasto potrafi dokładać miliony do inwestycji wizerunkowych na drogach powiatowych, niech wykaże się taką samą empatią i skutecznością tam, gdzie ludzie po ulewach muszą omijać kałuże bezpośrednio na jezdni za mostem na Młynówce i uciekać przed jadącymi samochodami. Krytyka pod adresem UM jest tu w pełni uzasadniona, bo to kwestia czystej woli politycznej i równego traktowania oławian. Data dodania komentarza: 11.10.2026, 14:13 Źródło komentarza: Zakończył się remont ul. Zielnej w Oławie. Inwestycja kosztowała ponad 1,2 mln zł Autor komentarza: Filozof grecki Treść komentarza: Radna tyle lat w samorządzie, a nie wie co to jest decyzja o warunkach zabudowy. Decyzja jest wydawana tam gdzie nie ma MPZP. Decyzja warunkuje tylko i wyłącznie długość, szerokość i wysokość zabudowy i rodzaj zabudowy, nic poza tym. Nie trzeba mieć żadnego projektu aby urząd zdecydował czy działkę można zabudować. Decyzja jest zero jedynkowa, albo można to zabudować albo nie. Jak mamy zgodę na zabudowę działki to wtedy szukamy projektanta i możemy snuć wizje swojego zamierzenia budowlanego. Burmistrz nie ma za wiele do powiedzenia jeśli chodzi o decyzje, jeśli są spełnione przesłanki do wydania decyzji to musi ją wydać bez zbędnej zwłoki. Wiele osób przed zakupem działki sprawdza czy będzie można ją zabudować więc składa wnioski o decyzję o warunkach zabudowy, jak jest pozytywna to dopiero wtedy kupuje działkę. Data dodania komentarza: 11.10.2026, 14:07 Źródło komentarza: Czy w Oławie powstanie "centrum tenisowe"? Autor komentarza: Gocha ze Zwierzyńca Treść komentarza: Lekcja z Gęsic: Chodnik buduje się determinacją, a nie czekaniem na turystów Informacja o zakończeniu budowy chodnika w Gęsicach to świetna wiadomość dla tamtejszych mieszkańców i kolejny dowód na to, że w powiecie oławskim inwestycje drogowe da się realizować sprawnie. Ten artykuł, w zestawieniu z niedawnym medialnym szumem wokół ulicy Zielnej w Oławie czy wcześniejszymi sukcesami w Nowym Górniku, daje jednak bardzo ciekawy materiał do refleksji nad tym, jak w ogóle powstaje u nas infrastruktura. Wójt Dorota Sala wprost wskazuje w tekście klucz do sukcesu: ogromną determinację i niesłabnącą energię lokalnej radnej, Marty Krzysiek, która od 2024 roku nieustannie zabiegała o tę inwestycję u zarządcy drogi (Powiatowego Zarządu Drogowego). I to jest w pełni zdroworozsądkowe postawienie sprawy. W Gęsicach nie ma wielkich komercyjnych muzeów ani tłumów weekendowych turystów, a jednak chodnik powstał, bo ktoś potrafił skutecznie i z uporem walczyć o interesy mieszkańców w urzędach. To rzuca zupełnie nowe światło na sytuację w innych, wciąż zapomnianych rejonach powiatu. Przykład Gęsic i Nowego Górnika pokazuje czarno na białym, że pieniądze i możliwości w PZD się znajdują, kiedy nacisk społeczny i radnych jest odpowiednio silny. W tym kontekście znowu powraca bolesny temat dzielnicy Zwierzyniec Duży w Oławie. Dlaczego tam od lat sytuacja wcale się nie poprawiła? Czy na Zwierzyńcu Dużym brakuje po prostu takiej determinacji, jaką wykazała się radna z Gęsic? A może tamtejsi reprezentanci zbyt cicho pukają do drzwi starostwa? Inwestycja w Gęsicach udowadnia, że normalne, codzienne bezpieczeństwo mieszkańców wsi czy osiedli powinno być standardem, a nie luksusem. Skoro da się to zrobić w Gęsicach i w Górniku, to czas najwyższy, aby oławscy radni i urzędnicy wykazali się dokładnie taką samą konsekwencją wobec Zwierzyńca Dużego. Mieszkańcy nie mogą wiecznie czekać na to, aż w ich okolicy powstanie jakaś medialna atrakcja, żeby doczekać się bezpiecznej drogi do domu Data dodania komentarza: 11.10.2026, 14:04 Źródło komentarza: Zakończyła się wyczekiwana inwestycja, która znacznie poprawi bezpieczeństwo Autor komentarza: Nata Treść komentarza: Przedszkole ma łączyć a nie dzielić!!! Data dodania komentarza: 11.10.2026, 13:40 Źródło komentarza: Mikołajek ma już 15 lat!
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama
Reklama