Jakie najważniejsze zmiany wiążą się z systemem MOS 2.0? Jaki mają one wpływ na pracodawców? Podpowiada kancelaria Adwokacka Pałucki & Szkutnik
Jakie wnioski można składać przez MOS 2.0?
Nowa wersja systemu MOS wprowadza spore usprawnienia w temacie legalizacji pobytu oraz procedury zatrudniania cudzoziemców. Elektroniczny wniosek można składać:
pobyt stały;
pobyt czasowy;
pobyt rezydenta długoterminowego UE;
kartę pobytu CUKR.
Części z wniosków nie będzie jednak można składać w nowym systemie. W papierowej wersji nadal trzeba będzie załatwiać m.in. wniosek składany w celu wykonywania pracy w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa lub w celu połączenia się z rodziną, gdy składający wniosek cudzoziemiec przebywa poza granicami Polski.
Kto może składać wniosek przez MOS 2.0?
W sumie najważniejszą zmianą jest fakt, że pełnomocnik nie może wypełnić i złożyć wniosku w imieniu osoby składającej. Natomiast może być obecny przy wypełnianiu wniosku przez cudzoziemca.
Aby złożyć wniosek przez portal MOS 2.0, konieczne jest założenie konta (można założyć je na ten sam adres, jeśli posiadało się konto w starym systemie). Taka osoba musi również posiadać profil zaufany. Kto zatem może złożyć taki wniosek?
pełnoletni cudzoziemiec;
w imieniu małoletniego cudzoziemca jego rodzic;
w imieniu małoletniego cudzoziemca jego opiekun;
w imieniu małoletniego cudzoziemca pozostającego bez opieki – jego kurator.
Czego składający wniosek nie załatwi elektronicznie?
Cały proces składania wniosku uległ cyfryzacji, jednak nie jest to cały proces uzyskiwania pozwolenia. Po weryfikacji i zatwierdzeniu wniosku przez pracownika urzędu wojewódzkiego należy najpierw wydrukować takie zaświadczenie złożenia wniosku, a następnie cudzoziemiec zostanie wezwany przez wojewodę, żeby złożył odciski palców i wzór podpisu, okazał oryginał paszportu oraz uzupełnił ewentualne braki we wniosku.
Ponadto nie ma możliwości złożenia niektórych wniosków elektronicznych, których przykłady wymieniłem powyżej, a całą listę znajdziesz w artykule na naszym blogu dotyczącym systemu MOS 2.0.
MOS 2.0 i CUKR
Dużą nowość i spore usprawnienie dla pracodawców stanowi możliwość złożenia wniosku o kartę pobytu CUKR za pośrednictwem systemu MOS 2.0, co jest dostępne od 4 maja 2026 r. Zastąpiło ono formę legalizacji opierającą się na ochronie czasowej dla obywateli Ukrainy (status UKR). Karta CUKR jest wydawana co 3 lata osobom, ze statusem UKR, które zdecydują się przejść z ochrony czasowej na zezwolenie na pobyt czasowy.
Co istotne CUKR daje obywatelom Ukrainy uprawnienia do pracy bez dodatkowych zezwoleń i bez konieczności zgłaszania zatrudnienia przez pracodawcę. Warunkiem koniecznym jest posiadanie przez obywatela Ukrainy statusu UKR.
Co zmienia MOS 2.0? Konsekwencje dla pracodawców
W kontekście możliwości składania wniosku o kartę pobytu CUKR przez system MOS 2.0 pracodawca nie ma już obowiązku zgłaszać zatrudnienia cudzoziemca do Powiatowego Urzędu Pracy. Ponadto nie musi już uzyskiwać pozwoleń na pracę.
Z pewnością elektryfikacja procesu składania wniosków ułatwia życie wielu pracodawcom, to narzuca na nich jednocześnie odpowiedzialność za kontrolę sytuacji – czy pracownik uzyskał status CUKR, czy nadal ma ważny status UKR. W skrócie pracodawca powinien monitorować status pobytowy pracownika, gdyż np. wraz z odmową wydania karty pojawia się ryzyko legalności pobytu pracownika, a więc i jego zatrudnienia.
W zamian za możliwość szybszego zatrudniania pracowników i większą stabilność zatrudnienia – w końcu karta CUKR jest ważna 3 lata – przychodzi potrzeba dostosowania procesów HR do nowego modelu. Wygoda, jaką otrzymuje pracodawca, wiąże się z ograniczoną kontrolą nad całym procesem, dlatego tak ważne jest trzymanie ręki na pulsie.
