- Nasz Naturalny Zakręt w Ścinawie, czyli stara, poniemiecka stodoła, którą przez lata zamieniałyśmy w centrum edukacji ekologicznej, dostał Główną Nagrodę PLGBC Green Building Awards 2026 - mówi architektka Magdalena Górska. - Wciąż trochę nie dowierzamy i bardzo się cieszymy! I zapraszamy 17 października, w godz. 12:00-16:00, kiedy to otwieramy drzwi dla wszystkich. Wstęp jest wolny, będzie kawa, herbata, zwiedzanie i rozmowy.
*
Jeszcze kilka lat temu była to zapomniana, poniemiecka stodoła w Ścinawie. Dziś Naturalny Zakręt, centrum edukacji ekologicznej i budownictwa naturalnego, ma na koncie Główną Nagrodę PLGBC Green Building Awards 2026 w kategorii „Ekologiczna inicjatywa miejska/gminna”. To jedno z najważniejszych polskich wyróżnień w dziedzinie zrównoważonego budownictwa. Przyznaje je Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego PLGBC.
Historia Naturalnego Zakrętu zaczęła się od decyzji, żeby nie burzyć. Architektka Magdalena Górska postanowiła dać drugie życie staremu budynkowi gospodarczemu, zamiast stawiać nowy. Stodoła przeszła kapitalny remont, a przy jej modernizacji sięgnięto po to, co już raz posłużyło: stalowe belki ze starego mostu i drewno z rozbiórek. Dach ociepliła celuloza z makulatury i płyty słomiane, a wnętrza wykończono gliną, drewnem. Te materiały są przyjazne dla zdrowia i nie zostawiają po sobie śmieci.
Tak powstało miejsce, w którym zdrową architekturę można zobaczyć, dotknąć i poczuć na własnej skórze. Dwa naturalne budynki otacza ogród permakulturowy. W środku są gliniane tynki, klepiska, modele ścian ze słomy i próbki naturalnych materiałów, a na półkach pierwsza w Polsce biblioteczka o budownictwie naturalnym i permakulturze. Na zewnątrz widać, jak można mądrze gospodarować wodą i energią: deszczówka spływa do podziemnego zbiornika i zasila ogród deszczowy, prąd daje fotowoltaika, a kolektory słoneczne podgrzewają wodę i częściowo ogrzewają budynek. Łąka kwietna i budki lęgowe przyciągają z kolei owady i ptaki.
Jury: wzorcowy przykład
„Naturalny Zakręt z powodzeniem przechodzi od etapu inspirującego eksperymentu do dojrzałej platformy edukacyjnej o realnym wpływie społecznym i środowiskowym. Jury doceniło umiejętne połączenie edukacji ekologicznej z namacalnymi przykładami zrównoważonych rozwiązań – w tym adaptacją istniejącej stodoły, ogrodem deszczowym czy instalacjami fotowoltaicznymi i solarnymi. Naturalny Zakręt skutecznie integruje mieszkańców, ekspertów, organizacje społeczne i przedstawicieli samorządów, budując przestrzeń wymiany wiedzy oraz praktycznych doświadczeń. Jury uznało, że inicjatywa stanowi wzorcowy przykład tego, jak lokalne działania mogą inspirować zmiany w podejściu do budownictwa, gospodarowania zasobami i projektowania przestrzeni publicznych, wywierając wpływ wykraczający daleko poza granice jednej gminy.”
Miejsce, które żyje dzięki ludziom
Od otwarcia, które odbyło się w formie dwudniowej mini-konferencji, Naturalny Zakręt stał się miejscem spotkań pasjonatów i ekspertów. Odbywały się tu wykłady i warsztaty, sąsiedzkie wymiany nasion i ubrań, zajęcia jogi i wspólne gotowanie. Gościło tu Ogólnopolskie Stowarzyszenie Budownictwa Naturalnego, a konferencja „Buduj naturalnie!” przyciągnęła samorządowców i przedstawicieli organizacji społecznych. Rozmawiano na niej o tym, jak stosować zdrowe, niskoemisyjne materiały w przedszkolach, świetlicach i innych budynkach publicznych. Wiele z tych spotkań było otwartych i bezpłatnych.
– Ta nagroda to dla nas ogromna radość i potwierdzenie, że budownictwo naturalne nie jest niszą, tylko realną odpowiedzią na wyzwania związane ze zdrowiem, i dbałością o środowisko i przyrodę. Cieszę się, że to wyróżnienie trafiło do małej miejscowości w gminie Oława. Pokazuje, że zmiana może zaczynać się lokalnie, od jednej stodoły, jednego ogrodu i ludzi, którzy chcą się spotykać i uczyć – mówi arch. Magdalena Górska, pomysłodawczyni Naturalnego Zakrętu.
Kto stoi za Zakrętem
W Naturalnym Zakręcie na co dzień pracuje pracownia projektowa EKODAMA STUDIO, założona przez Magdalenę Górską. Od 2012 roku jej kilkuosobowy, w całości kobiecy zespół projektuje domy i wnętrza z drewna, słomy, gliny, konopi i innych zdrowych materiałów. Pracuje też autorską metodą EKOzoning, opartą na permakulturze. To nie pierwsze wyróżnienie dla pracowni: rok temu otrzymała Główną Nagrodę PLGBC Green Building Award 2025 za metodę EKOzoning oraz za Naturalny Dom ze Słomy w Górach Bardzkich, a „Architektura Murator” zaliczyła ją do 10 najbardziej innowacyjnych pracowni w Polsce.
Przyjedź i zobacz sam: dzień otwarty w sobotę, 17 października
Nagrodzone miejsce każdy może odwiedzić już w tę sobotę. 17 października w godz. 12:00-16:00 Naturalny Zakręt otwiera drzwi dla wszystkich ciekawych. Wstęp jest bezpłatny i nie wymaga rejestracji. Przy kawie i herbacie gospodynie opowiedzą o tym, dlaczego warto budować naturalnie i ile naprawdę kosztuje dom ze słomy lub dom modułowy Biodomek. Pokażą też całe centrum i ogród. Na koniec osoby planujące budowę będą mogły porozmawiać z architektkami o swojej działce i pomysłach.
Na pierwszych 15 gości, którzy zarejestrują się przez formularz online i zostaną na całym programie (12:30–15:00), czeka prezent: bezpłatny katalog projektów EKODAMA STUDIO oraz magazyn „Naturalny Zakręt” nr 3 o tiny house’ach, o łącznej wartości ok. 70 zł.
Adres: Naturalny Zakręt, Ścinawa 56A, 55-200 Oława
Wydarzenie na Facebooku: https://fb.me/e/60WhU6xt7
Rejestracja po prezent: https://forms.gle/w7HRvTeo5t8pLGYc7
(źródło: Naturalny Zakręt / EKODAMA STUDIO).
Napisz komentarz
Komentarze