Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
poniedziałek, 16 listopada 2026 10:37
ZOBACZ:
Reklama
Reklama Jaśnikowski
Reklama BMM

Karty historii - Owczary (1)

To średniej wielkości wieś w gminie Oława, licząca 494 mieszkańców. Rozpościera się na Nizinie Śląskiej, na skraju Równiny Grodkowskiej, przy ruchliwej drodze wojewódzkiej nr 39 i nieopodal nieczynnej linii kolejowej Brzeg-Wiązów-Strzelin, w odległości 13 kilometrów na południe od Oławy. 27 maja, o czym informowaliśmy, wieś obchodziła hucznie jubileusz 750-lecia. Z tej okazji wybito okolicznościowy medal pamiątkowy medal
Podziel się
Oceń

Ślady archeologiczne wskazują, iż tereny wokół Owczar były zamieszkiwane już od zamierzchłych czasów. Świadczą o tym odkryte ślady osadnictwa, pochodzące z okresu neolitu, czyli młodszej epoki kamienia, trwającej mniej więcej od 5500 do 2200 lat p.n.e. O znajdowanych w okolicy bliżej nieokreślonych fragmentach ceramiki wspominał w referacie, wygłoszonym w Muzeum Wrocławskim 23 sierpnia 1928, dr Karl Eistert - urodzony w Tempelfeld (Owczarach) członek Stowarzyszenia Miłośników Starożytności.

Owczary należą do najstarszych wsi na ziemi oławskiej. Wystarczy wspomnieć, że  między 1220 a 1227 rokiem książę śląski Henryk I Brodaty za namową żony Jadwigi sprowadził templariuszy z okolic Brunszwiku i osadził w pobliskiej Oleśnicy Małej. Oprócz dużego kompleksu leśnego i zamku myśliwskiego w Oleśnicy Małej, zakonnicy otrzymali funkcjonujące na prawie polskim wsie Jaworów i Brożec. Krótko po tym rycerze zakonu templariuszy lokowali na prawie niemieckim kilka wsi, m.in.: Owczary, Chwalibożyce, Częstocice, Kowalów i Kłosów.

W dokumencie, wystawionym 5 maja 1294, przez Bertrama, komtura w Niemczech, Czechach i w Polsce, wymieniony został  Dietrich - sołtys Owczar, jako świadek przy uposażaniu sołtysa i kościoła w Chwalibożycach. Wówczas to chwalibożycki sołtys, oprócz czterech łanów pola, otrzymał prawo prowadzenia karczmy i młyna. Miejscowy kościół otrzymał trzy łany pola, z czego dwa na funkcjonowanie plebanii, a jeden z przeznaczeniem na świece i rozbudowę świątyni. W tym czasie wieś nosiła nazwę Tempelfeld (Świątynne Pole). Jako Tempilfelt  wspomniana była w dokumencie z 1364, a  dokument z 1376 określa ją jako Tempilvelt. Krótko po drugiej wojnie światowej nosiła nazwę Polanówka. Obecna jej nazwa, nawiązująca formą do nazw wsi służebnych, została nadana dopiero w 1946 roku.

Wieś o układzie owalnicy była przez ponad osiemdziesiąt lat własnością templariuszy. Założono ją przy trakcie z Oleśnicy Małej do Łukowic Brzeskich i dalej do Brzegu. Wokół owalnego placu w środku wsi wytyczono miejsce pod kościół i karczmę. Na ściśle wyznaczonych działkach powstały domy i budynki gospodarcze. Z centralnego placu  wychodziły ponadto dwie drogi. Jedna - prowadząca przez Jankowice Małe do Chwalibożyc, druga - do Kolnicy przez Kłosów. Szlaki te dzieliły wieś na cztery części. W każdej było miejsce dla pięciu działek gospodarskich. Z upływem czasu układ poszczególnych działek uległ zatarciu na skutek podziałów dokonywanych przez kolejnych spadkobierców. Niemniej do dziś czytelny jest jeszcze układ dawnych niw, zarysowany przebiegiem dróg polnych wokół wsi. Nie ma za to śladu po dawnych owczarskich stawach rybnych. Jeden zagospodarowano na basen przeciwpożarowy. Drugi, widoczny na archiwalnych fotografiach z początku ubiegłego wieku, istniał naprzeciw posesji nr 23.

Aż do roku 1810 chłopi z Owczar uprawiali rolę w systemie trójpolowym. W pierwszym roku uprawiano zboże ozime, w drugim jare. W trzecim roku ugorujące pole przeznaczano na pastwisko, tam wypasano bydło, konie i owce. Wszystkie okoliczne pola miały swoje charakterystyczne nazwy i określenia. Co ciekawe, niektóre funkcjonowały jeszcze do końca II wojny światowej. Piszący przed laty na naszych łamach znakomity badacz tych ziem - Stanisław Borkowski (1952-2003) wspominał, że były to m.in.: Mszary, Doły Kościelne, Mogiły Zbiorowe, Pole Ospowate, Kąt Kacpra, Język, Góra Heńka czy Łąka Szlachecka. Od 1312 Owczary weszły w skład posiadłości księcia brzeskiego. Do 1329 zarówno Owczary, jak i Kowalów, płaciły dziesięciny na rzecz kościoła w Wiązowie. Od roku 1329 odprowadzały dziesięciny na rzecz kościoła pod wezwaniem św. Idziego we Wrocławiu. W 1364 książę Ludwik I Brzeski (1313-1398) zapisał 10 grzywien dochodu ze swoich wsi, w tym z Tempilvelt, konwentowi Bożego Ciała we Wrocławiu. W 1363 udokumentowany został Johann Tempilfelt i Peter Eindal w Brzegu, a dziesięć lat później brzeski zakrystian Hanko Tempilfelt.

Cdn.

Tekst i fot.: Zbigniew Jakubowicz [email protected]


Napisz komentarz

Komentarze

ZASTRZEŻENIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DOTYCZĄCE EKSPLORACJI TEKSTU I DANYCH

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji ze strony internetowej tuolawa.pl i publikacji przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody wydawcy - RYZA Sp. z o.o. jest niedozwolone. 

Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są TUTAJ

KOMENTARZE
Autor komentarza: CPK Treść komentarza: Siejesz dezinformację. Czyj to jest teren nie ma najmniejszego znaczenia, bo przystanek należy do komunikacji miejskiej, więc odpowiada za niego urząd miejski. Gmina nadzoruje związek poprzez swojego przedstawiciela w zgromadzeniu związku, w przypadku miasta Oława jest to Tomasz Frischmann. Więc wygląda to bardzo zabawnie, bo Frischmann "nadzoruje" Mazurka w związku, a Mazurek "nadzoruje" Frischmanna jako radny. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 10:22 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane Autor komentarza: mała Treść komentarza: Oławscy znawcy nie potrafią się cieszyć z nowego dworca. Podróżni niech się wypowiedzą i to z pewnością będzie wiarygodne i nie związane z natarczywym atakowaniem władz. Gdyby mieszkańcy słuchali się tych wspaniały znawców, że środki komunikacji są zbyteczne, to by doszło do paraliżu komunikacyjnego w naszej gminie. Na szczęście ODPOWIEDNIE OSOBY są decyzyjne i służą tym, którzy nie posiadają własnego środka transportu. Z Pozdrowieniami dla Rady Miasta, Burmistrza i Prezesa Przewozów Gminnych. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 10:21 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane Autor komentarza: Redaktor Treść komentarza: Drobna uwaga - przystanek nie stoi na terenie miejskim (tj. na terenie który należy do miasta), taśmy klejącej też nie widać - chyba bardziej klej.., gmina nie nadzoruje związku... co do reszty - zgadzam się. Ale żeby nie było tak smutno - skoro temat tak mocno oburzył czytelnika (i lokalną prasę), to może to świadczyć, że mimo wszystko sporo osób korzysta z komunikacji. miejskiej. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 09:38 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane Autor komentarza: Redaktor Treść komentarza: Uzupełniając... Sytuacja miała miejsce na jednej z ulic w Brzegu, a zatrzymanie w szpitalu, w tym sam mieście. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 09:11 Źródło komentarza: Nietrzeźwy 53-latek spowodował kolizję, po czym pojechał do szpitala. Tam zatrzymali go policjanci Autor komentarza: Karol Treść komentarza: Czy Organizator transportu i Organy Nadzorcze zadają sobie pytanie dlaczego autobusy zwykle mają bardzo niskie obłożenie pasażerami? Marnowane są środki z NASZYCH PODATKÓW na komunikację wożącą głównie powietrze... Data dodania komentarza: 16.11.2026, 08:44 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane Autor komentarza: anonimowy Treść komentarza: Rozkłady są przewoźnika, tylko gdzie przewoznik mial je umiescic skoro miasto nie zorganizowalo do tego przestrzeni i nie wyposażyło przystanku w tablice.. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 08:38 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama
Reklama