Co każdy mieszkaniec powiatu oławskiego powinien wiedzieć?
AL Fünfteichen to był niemiecki obóz pracy, największa z filii obozu koncentracyjnego Groß-Rosen. Działał w Fünfteichen (czyli Pięć Stawów) - obecnie to Miłoszyce - istniał od 1 października 1943 do 23 stycznia 1945 roku. Ulokowany był na obszarze 42 ha, przy linii kolejowej, prowadzącej w rozwidleniu linii kolejowych do Wrocławia Głównego i Wrocławia Nadodrze. Wzdłuż torów od strony Jelcza stało 6 bunkrów wartowniczych. Dookoła na przemian stały drewniane wieże strażnicze i murowane bunkry wartownicze, żeby załoga obozowego SS miała gdzie się schować w trakcie nalotów. Obóz otoczony był dwoma rzędami drucianych płotów, przy czym wewnętrzny był podłączony pod wysokie napięcie. Od strony torów na ogrodzeniu rozwieszone były siatki maskujące, żeby pasażerowie pociągów nie widzieli tego, co dzieje się w obozie, w którym przetrzymywano co najmniej 6 tys. więźniów, głównie Polaków, Żydów, Rosjan i Belgów.
Fragmenty książki Andrzeja Bułata i Wacława Dominika „Aż stali się prochem i rozpaczą” (s. 70–72):
"— Do Ratowic szliśmy na przełaj polami — mówi Kosiński .Od razu ustawiłem się mniej więcej w środku kolumny .Wydawało się ,że tak będzie najlepiej i najbezpieczniej i cieplej. Starałem się być jak najdalej od esesmanów i Ukraińców, poza tym cały czas myślałem, jak by tu uciec .
— Ja wolałem trzymać się na końcu — to Kolenda — choćby z tego powodu, że za nami szli już tylko esesmani z komendantury, a przecież przy Stoppelu szedł Leszek Piotrowski, który mógł zawsze ostrzec przed ewentualnym niebezpieczeństwem.
— Jak długa była kolumna?
— Z końca trudno byłoby mi ja ocenić .
— Ja szedłem w środku, ale ani końca, ani początku nie widziałem. Ale można to chyba obliczyć.
Liczmy. Z Fünfteichen wyszło prawie 6 tys. więźniów ustawionych piątkami. Daje to 1200 rzędów. Przy założeniu, że odstęp między rzędami wynosił przeciętnie półtora metra, kolumna musiała rozciągnąć się na odległość 1800 metrów. Żaden więc więzień nie był w stanie ogarnąć wzrokiem całości.
— Ilu esesmanów was eskortowało?
— To trudno powiedzieć ilu ich było. Oni szli obok kolumny, po obu stronach w odległości 20–30 metrów jeden od drugiego.
(…)
— Panowie, ale żebyśmy się zrozumieli wtrąca Kolenda — szliśmy „na muzułmanów” — ludzi wynędzniałych, zniszczonych kilkuletnim pobytem w obozach, niedożywionych, źle ubranych. To mogło być najwyżej trzy kilometry na godzinę.
— Źle ubranych? Beznadziejnie. Co miałeś na sobie? Tylko stary pasiak z pokrzywy i kawałek koca. A na nogach drewniaki, jakieś trepy lub po prostu same szmaty".
Pamiętajmy o nich!
Napisz komentarz
Komentarze