Profilaktyka chorób – ratuje zdrowie i życie
Jak podkreślają eksperci, jednym z kluczowych narzędzi poprawy sytuacji zdrowotnej społeczeństwa jest profilaktyka chorób. Działania zapobiegawcze, które wchodzą w jej zakres, mają na celu ochronę ludzi przed możliwymi zagrożeniami zdrowia i ich szkodliwymi skutkami. Przestrzeganie ogólnych zasad profilaktyki chorób niesie ze sobą wiele korzyści, może skutkować uniknięciem choroby, zahamowaniem jej rozwoju lub też ograniczaniem skutków schorzenia. Profilaktykę dzielimy na:
- wczesną – jej zadaniem jest kształtowanie pozytywnych wzorców zdrowotnych,
- pierwotną – przeciwdziała wystąpieniu choroby poprzez kontrolowanie czynników ryzyka,
- wtórną – chroni przed konsekwencjami choroby, dzięki wczesnemu wykryciu, leczeniu i zapobieganiu nawrotom (przesiewowe badanie skriningowe),
- trzeciorzędną – hamuje rozwój lub powikłania już istniejącej choroby u pacjentów z zaawansowanymi schorzeniami, którzy nie mogą być wyleczeni.
Czym są badania profilaktyczne i dlaczego warto się badać?
Zanim przejdziemy do omawiania konkretnych badań, warto przypomnieć, czym tak właściwie są badania profilaktyczne i jaką rolę odgrywają w życiu pacjentów. Otóż są to testy diagnostyczne, które wykrywają ewentualne nieprawidłowości na bardzo wczesnym etapie, nawet gdy choroba nie daje jeszcze odczuwalnych objawów. Podstawowymi badaniami profilaktycznymi, które należy wykonywać regularnie – przez całe życie są:
- Morfologia krwi
To badanie stanu i zawartości danych elementów krwi, np.: erytrocytów, limfocytów, monocytów, poziomu hemoglobiny, leukocytów, płytek krwi. Morfologia może sygnalizować wiele stanów przedchorobowych oraz rozwój chorób, m.in.: niedokrwistości, białaczki, zakażenia wirusem HIV, mononukleozy.
- Badanie ogólne moczu
To nieinwazyjne badanie laboratoryjne poddaje ocenie kilka parametrów (np. barwa, pH, odczyn moczu), jest pomocne w rozpoznaniu chorób nerek, dróg moczowych, oraz wielu innych organów. Badanie moczu może wykryć np.: nowotwory pęcherza moczowego, dnę moczanową, zapalenie pęcherza moczowego. Jest przydatne w diagnostyce żółtaczki, cukrzycy i zapalenia trzustki. Badanie moczu wykonuje się również rutynowo u kobiet w ciąży (kilka razy).
- Badanie OB
Badanie OB, czyli Odczyn Biernackiego to badanie przesiewowe, które mierzy szybkość opadania erytrocytów we krwi. Pozwala lekarzowi ocenić, czy w organizmie toczy się stan zapalny. Badanie OB jest przydatne w diagnostyce chorób nerek, chorób krwi, nowotworów, nadczynności/niedoczynności tarczycy,
- Badanie kreatyniny
Badanie to pozwala ocenić pracę nerek. Pomaga w diagnozie kamicy nerkowej, niewydolności nerek, cukrzycy, znacznego odwodnienia. Oznaczenia stężenia kreatyniny wykonuje się też przed różnymi zabiegami chirurgicznymi i kardiochirurgicznymi. Badanie wykonuje się również u pacjentów poddawanych dializoterapii.
- Glukoza
Glukoza jest badaniem wykonywanym na czczo na podstawie próbki z krwi pacjent.
Ocena stężenia glukozy we krwi jest rekomendowana w przypadku osób znajdujących się w tzw. grupie ryzyka rozwoju cukrzycy.
- Próby wątrobowe
To badanie laboratoryjne, które poddaje ocenie aktywność enzymów produkowanych w komórkach wątrobowych. Nieprawidłowe wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH mogą świadczyć o wielu chorobach, w tym: zapaleniu wątroby typu B lub C, marskości wątroby, alkoholowym uszkodzeniu wątroby, toksycznym uszkodzeniu wątroby.
- Badanie tarczycy
Test TSH, czyli badanie stężenia hormonu tyreotropowego pozwala ocenić kondycję tarczycy i wiele chorób tego gruczołu, które często przebiegają bezobjawowo. Pozwala wykryć m.in. niedoczynność i nadczynność tarczycy.
- Lipidogram
To badanie laboratoryjne przeprowadzane na czczo informuje lekarza o stanie gospodarki lipidowej organizmu pacjenta. Profil lipidowy informuje o ryzyku rozwoju miażdżycy tętnic i powikłań sercowo- naczyniowych.
Jeśli chcesz skorzystać z podstawowych badań profilaktycznych, wszystkie niezbędne informacje znajdziesz na stronie internetowej https://enelsklep.pl/
Źródła:
https://www.nik.gov.pl/plik/id,13788,vp,16224.pdf
https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/diagnostyka/51970,ogolne-badanie-moczu
https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/diagnostyka/99884,morfologia-krwi
Napisz komentarz
Komentarze