Jeśli lekarz zlecił Ci badanie poziomu d-dimerów, na pewno zastanawiasz się, co to takiego. D-dimery to cząsteczki białkowe, które pojawiają się we krwi podczas rozkładu skrzepu (fibryny).
Poziom d-dimerów u zdrowej osoby wzrasta w sytuacji, gdy naczynia krwionośne zostaną uszkodzone. Kiedy układ krzepnięcia jest nadmiernie aktywny, zaczyna dochodzić do wytwarzania zakrzepów również w miejscach, gdzie nie doszło do przerwania ciągłości naczynia. To z kolei prowadzi do jego zwężenia i utrudnienia przepływu krwi, co może skutkować niedokrwieniem tkanek. Wówczas układ fibrynolizy odpowiedzialny za rozpuszczanie skrzepów również działa intensywniej, co objawia się wzrostem poziomu d-dimerów w organizmie.
Kiedy lekarz zleca badanie poziomów d-dimerów?
Lekarz kieruje na badanie na poziomu d-dimerów, jeśli podejrzewa choroby takie jak zakrzepica żył głębokich czy zator płucny, a także gdy wystąpił zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego.
Objawy, które mogą świadczyć o chorobach związanych z krzepliwością krwi to:
- bóle i obrzęki nóg,
- ból w klatce piersiowej i uczucie duszności,
- plucie krwią,
- zaczerwienienie lub podwyższona ciepłota kończyn.
Oczywiście analiza ilościowa poziomu d-dimerów nie wystarcza do zdiagnozowania choroby, zwłaszcza u osób po 70. roku życia, które z reguły mają d-dimery na wysokim poziomie.
Norma d-dimerów
D-dimery u osoby zdrowej nie przekraczają stężenia 500 µg/l. Jeśli wynik jest niższy – wszystko jest w porządku. Nieznacznie wyższy wynik również nie powinien być powodem do paniki. Interpretację wyników najlepiej pozostawić lekarzowi.
Warto wspomnieć, że badanie poziomu d-dimerów może być przeprowadzane za pomocą różnych metod. W związku z tym wyniki uzyskane w różnych laboratoriach mogą nieco różnić się między sobą. Jeśli pacjenci badają poziom d-dimerów po to, aby monitorować wyniki terapii przeciwzakrzepowej, powinni zawsze poddawać się badaniu w tej samej placówce.
Wysoki poziom d-dimerów – co dalej?
Wysoki poziom d-dimerów w surowicy krwi oznacza, że organizm tworzy i rozkłada skrzepy. Nie zawsze jest to symptomem choroby. Kobiety w ciąży, osoby po operacjach lub takie, które doświadczyły rozległego urazu z krwawieniem oraz osoby starsze często mają podwyższony poziom d-dimerów.
Jeśli jednak do wysokiego poziomu d-dimerów dochodzą inne dolegliwości, lekarz może zlecić dalsze badania. Jeśli pacjent uskarża się na ból i drętwienie kończyn dolnych, najprawdopodobniej dostanie skierowanie na USG, w celu potwierdzenia (lub wykluczenia) niepokojących zmian.
W przypadku gdy lekarz podejrzewa zator płuc, może skierować pacjenta na angiografię tomografii komputerowej. Badanie to pozwoli sprawdzić, czy w tętnicach płucnych i ich rozgałęzieniach są obecne zmiany miażdżycowe.
