Lekcja czytania Tischnera

Oława W LO

Do Liceum Ogólnokształcącego im. Jana III Sobieskiego przyjechał 5 grudnia Wojciech Bonowicz - poeta, publicysta, felietonista "Tygodnika Powszechnego", autor książek o ks. Józefie Tischnerze. Zaprosił go katecheta Piotr Wróbel, korzystając a akcji Fundacji "Tygodnika Powszechnego", pt. "Lekcje czytania". Ma ona na celu promowanie dobrej literatury i czytanie jej pod okiem mistrzów.

- Dlaczego Tischner? - zastanawiał się Wojciech Bonowicz. - Bo do niego potrzebna jest umiejętność czytania. To teksty, które stawiają opór, trzeba się z nimi zmierzyć. Stawiają pytania o relacje: "Wiara - świat - Kościół współczesny". To Józef Tischner i Leszek Kołakowski zajmowali się miejscem religii we współczesnym świecie.

Na fali dyskusji o przyszłym kształcie Polski, Europy i świata, która rozpoczęła się po upadku komunizmu i trwa nadal,  powstał esej ks. Tischnera "Wiara w godzinie przełomu". Uczniowie przeczytali go wcześniej i był przedmiotem dyskusji. Podstawowe pytania eseju: - Jak społeczeństwo polskie widzi Kościół i jego rolę po okresie komuny? oraz - Czym jest dla wolnego narodu, w zupełnie nowej rzeczywistości? Polska miała wybór - w którą stronę pójść w relacjach "Państwo - Kościół". Wojciech Bonowicz pytał uczniów - jak odczytali to, co o powinnościach i kształcie Kościoła pisze ksiądz Tischner: - Jaki ten Kościół ma być - miłosierny i współczujący, czy silny i rządzący?

Tischner częściej używał słowa "wiara" niż "religia". Wiarę postrzegał jako coś indywidualnego, zawsze odwoływał się do sumienia jednostki, a nie narodu. Jego ideą było zwracanie się do wnętrza człowieka. Zgadzał się z ideą pontyfikatu Jana Pawła II, który opowiadał się za rachunkiem sumienia Kościoła katolickiego. Nie było to rozumiane przez wielu hierarchów, który nie chcieli i nie chcą dostrzegać błędów Kościoła, albo tłumaczyli je kontekstem historycznym. Tischner wybrał akt ekspiacji, który ma wpłynąć na jakość Kościoła jako wspólnoty. Zadawał pytania o chrześcijaństwo oraz o Kościół. Jego zdaniem, powinien budować swoją wielkość na porozumieniu i szukaniu podobieństw, a nie na konfrontacji z innymi wyznaniami. Pytano, czy to proste? Na pewno nie!

Uczniowie i ich gość postawili wiele trudnych pytań, które stawiał także ks. Tischner: - Czy cierpienie jest celem samym w sobie, przebaczać czy rozliczać, jak pogodzić instytucjonalność Kościoła z wiarą? Kapłan nie daje łatwych odpowiedzi, ale przekonuje, że warto pytać...

Tekst i fot.: Monika Gałuszka-Sucharska

[email protected]