Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
niedziela, 11 października 2026 14:56
ZOBACZ:
Reklama
Reklama Jaśnikowski
Reklama BMM

Powojenny zapał, Niemiec i hutnicze konie

- Z początku nie chciałem niczego pisać, ale mnie namówili, bo jednak jest co utrwalić dla potomnych - mówi o swojej książce Jan Standio, emerytowany pracownik huty "Oława". Książkę Huta "Oława" w Oławie wydało parę tygodni temu Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Metali Nieżelaznych, działające przy hucie. Najciekawsze są pierwsze strony, bo dziś mało kto może pamiętać, jak to z hutą było. Oto fragmenty:
Podziel się
Oceń

Huta na papierze

Pierwsza informacja o hucie w Oławie pochodzi z 1845. Już kilka lat później, bo w 1853 oławska huta zdobyła medal na wystawie w Nowym Jorku. W 1872 jej wyroby odniosły sukces na wystawie w Rosji, w tym samym roku zakład von Leubbeckische Zinweiss-Fabriken zdobył kolejny medal. W 1873 produkty oławskiej huty nagrodzono na kolejnej wystawie, tym razem w Wiedniu, gdzie otrzymały medal cesarza Austro-Węgier, Franciszka Józefa. 1878 rok to kolejne wyróżnienie - medal na wystawie w Paryżu. Rok później - powodzenie na wystawie w Sydney, gdzie wysoko oceniono wyroby Huty von Leubbecke i fabryka otrzymała kolejny medal. Następne przywiozła z wystaw we Lwowie i Krakowie (1894). Te dwie ostatnie były szczególnie istotne, bo odbyły się w polskich miastach wówczas austriackiej Galicji, posiadającej autonomię. Zakłady von Leubbecke produkowały w XIX wieku emalie: biel śnieżną (biały stempel), biel śnieżną (zielony stempel), biel cynkową (czerwony stempel), biel cynkową II (niebieski stempel) i szary cynk (szary stempel).

Od 1862 fabryka pracowała pełna parą. W zespole trzech zakładów, oprócz różnych gatunków bieli cynkowej, produkowano także minię ołowianą i litopon. Produkcję zbywano przede wszystkim w środkowych Niemczech i w krajach północnej Europy.
Najstarszy kompleks fabryczny powstał w rejonie dzisiejszego osiedla Kasprowicza (Scillstrasse), ulica 3 Maja (Hahmstrasse) i ulicy Kamiennej (Deutstchsteiner Weg). Obok tego zakładu wyrosła huta cynku, czyli von Leubbeccke Zinkweiss-Fabriken. Wypełniała ona prostokąt pomiędzy ulicą Grodkowską (dziś 1 Maja), obecną ulicą Sikorskiego, zakładem litoponu, a utworzoną w 1910 linią kolejową biegnącą na ulicę Portową. Dzisiejsza ulica Sikorskiego nosiła do 1945 nazwę Leubbeckerstrasse. Nazwa pochodziła od właściciela huty - pana Leubbecke.
W okresie międzywojennym fabryki Schube-Brunnguell produkowały minię ołowianą i litopon, tworząc w południowej części miasta ogromne terytorium przemysłowe.
Powstanie Huty "Oława" wiąże się ściśle z wybudowaniem Górnośląskiej Linii Kolejowej, której pierwszy odcinek z Wrocławia do Oławy oddano już w 1842. W bezpośredniej bliskości od tej drogi wybudowano fabrykę bieli cynkowej, która w ciągu XIX wieku zdobyła wielki rozgłos na wspomnianych światowych wystawach.



Stara pieczęć, na której zaprezentowano awersy i rewersy medali, jakie otrzymały wyroby zakładu. Oryginał ma ok. 30 cm średnicy i obecnie znajduje się w gabinecie prezesa zarządu huty

- To najstarsza zachowana część huty, z połowy XX wieku - mówi autor książki Jan Standio

Charakterystyczny widok starych budynków huty od strony ulicy Sikorskiego

Obecnie tlenek cynku wytwarza się w takich piecach

Przedwojenny widok huty od obecnej ul.1 Maja


Napisz komentarz

Komentarze

Jolanta Młynarczyk 09.02.2018 23:39
Inż Benedykt Cyter, przyjaciel mojego ś.p. dziadka Henryka Abramowicza (prezydenta m. Świdnicy w 1947-48 r.) emigrowal wraz z żona Marią do Izraela w 1955 lub 56 r. W mojej rodzinie pamiętany był jako uczciwy, dobry człowiek i lojalny przyjaciel.

ZASTRZEŻENIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DOTYCZĄCE EKSPLORACJI TEKSTU I DANYCH

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji ze strony internetowej tuolawa.pl i publikacji przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody wydawcy - RYZA Sp. z o.o. jest niedozwolone. 

Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są TUTAJ

KOMENTARZE
Autor komentarza: Leszek Górecki Treść komentarza: ... , chyba nie czytałeś /czytałaś artykułu. Jsk byk jest napisane ile UM wyłożył kasy na tę inwestycję. Nie kompromituj się. Data dodania komentarza: 11.10.2026, 14:20 Źródło komentarza: Zakończył się remont ul. Zielnej w Oławie. Inwestycja kosztowała ponad 1,2 mln zł Autor komentarza: Filozof grecki Treść komentarza: Gdzie byli jak uchwalano MPZP? Teraz to za późno, trzeba stworzyć nowy MPZP, plan ogólny to tylko ogólny zarys przeznaczenia terenu i powiela wcześniejsze zapisy planistyczne. Przekształcenie ziemi z budowlanej na rolną wiąże się z wypłatą odszkodowania dla właściciela terenu. Czy gminę na to stać? 10 ar działki budowlanej w Oławie to 400 tyś a w Oleśnicy? Data dodania komentarza: 11.10.2026, 14:14 Źródło komentarza: Mieszkańcy Oleśnicy Małej sprzeciwiają się planowanej strefie zabudowy. Będzie petycja i wnioski Autor komentarza: Gocha ze Zwierzyńca Treść komentarza: Szanowny Panie/Pani, nikt tu nie myli adresatów – to po prostu Pan/Pani nie dostrzega pełnego obrazu sytuacji. Doskonale wiemy, że ulica Zwierzyniec Duży to droga powiatowa, zarządza nią Powiatowy Zarząd Drogowy i to do nich należy ostateczna decyzja. Tylko jak w takim razie wytłumaczyć fakt, że w przypadku remontu ulicy Zielnej – która również jest drogą powiatową – Urząd Miasta Oława nie miał żadnego problemu, aby błyskawicznie wyłożyć publiczne pieniądze i sfinansować aż 50% kosztów całej inwestycji? Skoro miasto potrafi tak sprawnie i hojnie współfinansować drogę powiatową prowadzącą pod drzwi prywatnego muzeum dla wygody weekendowych turystów, to mieszkańcy Zwierzyńca Dużego mają pełne, święte prawo pytać burmistrza i miejskich urzędników: dlaczego z taką samą chęcią i determinacją nie współpracują z powiatem przy zabezpieczeniu podstawowego bezpieczeństwa swoich własnych mieszkańców? Zrzucanie całej winy na powiat to wygodna urzędnicza spychologia. Mieszkańcy Zwierzyńca Dużego to również pełnoprawni obywatele Oławy, którzy odprowadzają podatki do kasy miejskiej. Skoro miasto potrafi dokładać miliony do inwestycji wizerunkowych na drogach powiatowych, niech wykaże się taką samą empatią i skutecznością tam, gdzie ludzie po ulewach muszą omijać kałuże bezpośrednio na jezdni za mostem na Młynówce i uciekać przed jadącymi samochodami. Krytyka pod adresem UM jest tu w pełni uzasadniona, bo to kwestia czystej woli politycznej i równego traktowania oławian. Data dodania komentarza: 11.10.2026, 14:13 Źródło komentarza: Zakończył się remont ul. Zielnej w Oławie. Inwestycja kosztowała ponad 1,2 mln zł Autor komentarza: Filozof grecki Treść komentarza: Radna tyle lat w samorządzie, a nie wie co to jest decyzja o warunkach zabudowy. Decyzja jest wydawana tam gdzie nie ma MPZP. Decyzja warunkuje tylko i wyłącznie długość, szerokość i wysokość zabudowy i rodzaj zabudowy, nic poza tym. Nie trzeba mieć żadnego projektu aby urząd zdecydował czy działkę można zabudować. Decyzja jest zero jedynkowa, albo można to zabudować albo nie. Jak mamy zgodę na zabudowę działki to wtedy szukamy projektanta i możemy snuć wizje swojego zamierzenia budowlanego. Burmistrz nie ma za wiele do powiedzenia jeśli chodzi o decyzje, jeśli są spełnione przesłanki do wydania decyzji to musi ją wydać bez zbędnej zwłoki. Wiele osób przed zakupem działki sprawdza czy będzie można ją zabudować więc składa wnioski o decyzję o warunkach zabudowy, jak jest pozytywna to dopiero wtedy kupuje działkę. Data dodania komentarza: 11.10.2026, 14:07 Źródło komentarza: Czy w Oławie powstanie "centrum tenisowe"? Autor komentarza: Gocha ze Zwierzyńca Treść komentarza: Lekcja z Gęsic: Chodnik buduje się determinacją, a nie czekaniem na turystów Informacja o zakończeniu budowy chodnika w Gęsicach to świetna wiadomość dla tamtejszych mieszkańców i kolejny dowód na to, że w powiecie oławskim inwestycje drogowe da się realizować sprawnie. Ten artykuł, w zestawieniu z niedawnym medialnym szumem wokół ulicy Zielnej w Oławie czy wcześniejszymi sukcesami w Nowym Górniku, daje jednak bardzo ciekawy materiał do refleksji nad tym, jak w ogóle powstaje u nas infrastruktura. Wójt Dorota Sala wprost wskazuje w tekście klucz do sukcesu: ogromną determinację i niesłabnącą energię lokalnej radnej, Marty Krzysiek, która od 2024 roku nieustannie zabiegała o tę inwestycję u zarządcy drogi (Powiatowego Zarządu Drogowego). I to jest w pełni zdroworozsądkowe postawienie sprawy. W Gęsicach nie ma wielkich komercyjnych muzeów ani tłumów weekendowych turystów, a jednak chodnik powstał, bo ktoś potrafił skutecznie i z uporem walczyć o interesy mieszkańców w urzędach. To rzuca zupełnie nowe światło na sytuację w innych, wciąż zapomnianych rejonach powiatu. Przykład Gęsic i Nowego Górnika pokazuje czarno na białym, że pieniądze i możliwości w PZD się znajdują, kiedy nacisk społeczny i radnych jest odpowiednio silny. W tym kontekście znowu powraca bolesny temat dzielnicy Zwierzyniec Duży w Oławie. Dlaczego tam od lat sytuacja wcale się nie poprawiła? Czy na Zwierzyńcu Dużym brakuje po prostu takiej determinacji, jaką wykazała się radna z Gęsic? A może tamtejsi reprezentanci zbyt cicho pukają do drzwi starostwa? Inwestycja w Gęsicach udowadnia, że normalne, codzienne bezpieczeństwo mieszkańców wsi czy osiedli powinno być standardem, a nie luksusem. Skoro da się to zrobić w Gęsicach i w Górniku, to czas najwyższy, aby oławscy radni i urzędnicy wykazali się dokładnie taką samą konsekwencją wobec Zwierzyńca Dużego. Mieszkańcy nie mogą wiecznie czekać na to, aż w ich okolicy powstanie jakaś medialna atrakcja, żeby doczekać się bezpiecznej drogi do domu Data dodania komentarza: 11.10.2026, 14:04 Źródło komentarza: Zakończyła się wyczekiwana inwestycja, która znacznie poprawi bezpieczeństwo Autor komentarza: Nata Treść komentarza: Przedszkole ma łączyć a nie dzielić!!! Data dodania komentarza: 11.10.2026, 13:40 Źródło komentarza: Mikołajek ma już 15 lat!
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama
Reklama