Życie toczy się dalej

   Oława. Pomóc przejść żałobę.

- Kiedy powstała grupa wsparcia w Oławie?

- O organizacji takiej grupy myśleliśmy od ubiegłego roku, ale z różnych przyczyn udało się ją formalnie zawiązać dopiero na początku lipca. Pierwsze spotkanie odbyło się 4 lipca, w Ośrodku Kultury, dzięki uprzejmości dyrektora Marka Rosteckiego. Już niedługo będziemy prowadzili spotkania w naszej stacji opieki, siedzibie Caritasu w Oławie, na pierwszym piętrze. Aktualnie trwają prace remontowe pomieszczeń, które wykonuje bezpłatnie "Dombud", firma Krzysztofa Bartyzela i Marka Walczaka, za co w imieniu własnym oraz Caritas serdecznie dziękuję.

- Komu potrzebna jest taka grupa?

- Zajęcia prowadzę  z osobami, które obecnie znajdują się w okresie żałoby, po śmierci bliskich - pacjentów oławskiego hospicjum. Na pierwszym spotkaniu było pięć osób, docelowo grupa może liczyć do dziesięciu, więc wciąż jesteśmy otwarci na nowych uczestników. Następne spotkanie odbędzie się w  sierpniu w Ośrodku Kultury. Zapraszam na nie osoby zainteresowane taką formą pomocy.

- Co to jest grupa wsparcia i czym będzie się zajmowała?

- Do tej pory odwiedzałem rodziny i pacjentów hospicjum w ich domach. Rozmawiałem z nimi, wspierałem ich i pomagałem radzić z procesem nieuleczalnej choroby. Grupa wsparcia to grupa równoprawnych uczestników, spotykających się w celu wzajemnego niesienia pomocy w  radzeniu sobie z własnymi problemami, udoskonaleniu swojego psychologicznego funkcjonowania. Podstawowym źródłem tej pomocy jest wysiłek, umiejętności i wiedza członków pochodząca z doświadczenia życiowego. Praca w grupie wsparcia opiera się najczęściej na pomocy udzielanej przez osoby posiadające podobne problemy życiowe. Celem pracy jest uzyskanie przez zainteresowane osoby wsparcia i pomocy w radzeniu sobie z zadaniami procesu osierocenia, m.in. poprzez uświadomienie konieczności doświadczenia i wyrażenia emocji związanych ze śmiercią bliskiej osoby, umożliwienie ekspresji tych emocji, doświadczenie poczucia wspólnoty i  umożliwienie ponownej adaptacji do otoczenia. Zadaniem uczestników będzie także poprawa i wzmocnienie funkcjonowania psychicznego, przystosowanie do trudnych sytuacji życiowych, uzyskanie umiejętności komunikowania uczuć wraz z możliwością odreagowania silnych emocji w sposób adaptacyjny. Zaplanowałem cykl jedenastu spotkań, każde na inny temat. Można powiedzieć, że razem będziemy przechodzić przez okres  żałoby. Tematy spotkań: życie z osobą bliską przed jej śmiercią, czas choroby, śmierć bliskiej osoby, pogrzeb i okres krótko po nim, żałoba, relacje z innymi ludźmi, pozwolenie umarłemu na odejście, list do umarłego, moje życie i uroczyste zamkniecie grupy.

- Czy opowiadanie o życiu przed tragedią nie będzie rozdrapywaniem ran?

-  Życie z osobą bliską przed jej śmiercią to pierwszy temat na grupie wsparcia. Połączony jest z prezentacją zdjęć osoby bliskiej i z opowiadaniem o życiu. Wspominanie wspólnie spędzonych chwil, zainteresowań i działań. Zdaję sobie sprawę, że to wielki wysiłek, dla niektórych ogromny, żeby wrócić wspomnieniami do tamtego okresu, kiedy bliska osoba  żyła i była zdrowa.

- Jak jest lepiej? Kiedy rodzina od razu schowa wszystkie rzeczy po zmarłym, czy kiedy żyje tak jakby on ciągle był koło nich?

- I jeden, i drugi sposób, to są odrębne ścieżki radzenia sobie z problemem, a właściwie nieradzenia. Pierwszy sposób to rodzaj wyparcia. Rodzina chowa wszystkie pamiątki, ubrania, przedmioty kojarzące się ze zmarłą osobą. Tak naprawdę chce wyprzeć ze swojej świadomości  ten problem,bo nie radzi sobie z nim. W drugim przypadku osoby także sobie nie radzą, ponieważ żałoba przeciąga się w sposób patologiczny, a rodzina nie daje sobie szans na adaptację do nowej rzeczywistości po stracie bliskiej osoby. W naszych uwarunkowaniach społeczno-kulturowych przyjęto, że żałoba powinna trwać około 12 miesięcy, to jest także zgodne z psychologią. To jest czas, żeby  poradzić sobie z zadaniami procesu żałoby. Ważne jest, żeby móc się otrząsnąć, podnieść, bo życie toczy się dalej, a człowiek z rozpaczy i  smutku nie może sobie pozwolić, aby umrzeć za życia.

- Można w jakikolwiek sposób przygotować rodzinę chorego na jego odejście?

- Odpowiedź jest bardzo trudna, bo każdy przypadek jest indywidualny, każdy człowiek  inny. Śmierć zawsze jest szokiem, zwłaszcza śmierć kogoś bliskiego. Jeśli ktoś jest przewlekle chory bez nadziei na wyleczenie - największy szok i ból ma miejsce w chwili, kiedy chory i jego bliscy dowiadują się, że losy są już przesądzone, że nie ma nadziei. Kolejne miesiące, czy lata opieki nad chorym pozwalają już na oswojenie się z sytuacją, a odejście cierpiącego od lat może być już nawet ulgą - zarówno dla chorego jak i rodziny.

- Jak powinno się rozmawiać z osobami, które straciły kogoś bliskiego? Można cokolwiek w takiej sytuacji powiedzieć?

- Dialog ułatwia wędrówkę ku śmierci obu stronom. Nie mają sensu kłamstwa, tabu, udawanie. Ogromną ulgę przynosi natomiast możliwość podzielenia się przez osoby umierające swoimi lękami i potrzebami. Jedni potrzebują ciszy, inni rozmowy, jeszcze inni wypłakania się lub wyrzucenia z siebie wściekłości. Podobnie jest z osobami, które zostały osierocone, one też  mają potrzebę wypłakania się i wyrzucenia z siebie wściekłości. Zawsze jest dobrze powiedzieć, że się rozumie czyjś ból i cierpienie po stracie bliskiej osoby, zaoferować pomoc oraz wsparcie. Taka osoba wie, że w razie czego nie jest sama, może na kogoś liczyć. Śmierć i życie to dwa nierozłączne tematy, jeden wiąże się z drugim. Jednak zdecydowanie wolimy rozmawiać o życiu. Czasami smutek i żal jest tak wielki, że warto nic nie mówić, po prostu posiedzieć i pomilczeć wspólnie, złapać kogoś za rękę. Powoli z takiej ciszy rodzą się słowa.

Dołącz do grupy wsparcia

Można jeszcze dołączyć do grupy wsparcia. Osoby, które straciły kogoś bliskiego, a zmarła osoba była pacjentem Hospicjum Domowego w Oławie, mogą przyjść na spotkanie 17 sierpnia, na godzinę 16.00, do Ośrodka Kultury.