Tupolew Tu-154 M (lux) - ostatni lot

Samoloty Tu-154 polscy piloci nazywali „tutkami”. Są użytkowane od 1972 roku. Polska kupiła w 1986 roku 14 maszyn tego typu dla potrzeb Polskich Linii Lotniczych „LOT”. Na liniach pasażerskich pozostały do 1996, wszystkie sprzedano, pozostawiając dwie maszyny dla potrzeb 36. Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego

Smoleńsk
Po katastrofie 

Polskie „tutki” miały numery własne 101 i 102. Pod Smoleńskiem rozbił się Tupolew nr 101. Jego numer seryjny: 90A-837.
Samolot wyprodukowano w 1990 roku, w lutym 2010 przeszedł remont i wymianę silników w rosyjskiej Samarze.
10 kwietnia samolot wystartował o 7.23 z Okęcia, zaplanowano lądowanie na cywilno-wojskowym lotnisku Siewiernyj (Peczersk) w Smoleńsku. Samolot rozbił się o 8 56. Nikt nie przeżył, zginęli wszyscy na pokładzie - 96 osób.

Dlaczego doszło do katastrofy - ustali wspólna komisja badająca wszelkie okoliczność wypadku. Pas smoleńskiego lotniska Siewiernyj (Peczersk) jest wyjątkowo krótki ok. 1500 metrów.
Lotnisko w Smoleńsku nie posiada systemów naprowadzających umożliwiających lądowanie, nie ma wyposażenia ILS (do lądowania bez widoczności).  Jedynym urządzeniem naprowadzającym była radiolatarnia lotniska i porozumiewanie się z rosyjską kontrolą lotów.

W katastrofie samolotu lecącego do Katynia zginęli lotnicy 36. pułku oraz obsługa pokładowa. Byli to:

* kpt. pil. Arkadiusz Protasiuk - lat 36, stanowisko: oficer sekcji - 36. specjalny pułk lotnictwa transportowego. Odznaczenia i medale: Brązowy Medal „Za Zasługi Dla Obronności Kraju”. Żonaty, 2 dzieci.

* mjr pil. Robert Marek Grzywna - lat 36, stanowisko: dowódca załogi - 36. specjalny pułk lotnictwa transportowego. Odznaczenia i medale: Brązowy Medal „Za Zasługi Dla Obronności Kraju”. Żonaty, 1 dziecko.

* por. pil. Artur Karol Ziętek - lat 31, stanowisko: starszy pilot - 36. specjalny pułk lotnictwa transportowego. Odznaczenia i medale: Brązowy Medal „Za Zasługi Dla Obronności Kraju”. Żonaty, 2 dzieci.

* chor. Andrzej Michalak - lat 36, stanowisko: starszy technik obsługi pokładowej - 36. specjalny pułk lotnictwa transportowego. Odznaczenia i medale: Brązowy Medal Za Zasługi Dla Obronności Kraju. Żonaty, 1 dziecko.

* Barbara Maria Maciejczyk - lat 29, stanowisko: stewardessa - 36. specjalny pułk lotnictwa transportowego.

* Natalia Maria Januszko - lat 23, stanowisko: personel pokładowy - 36. specjalny pułk lotnictwa transportowego.

* Justyna Moniuszko - lat 25, stanowisko: personel pokładowy - 36. specjalny pułk lotnictwa transportowego.

Dane samolotu TU-154 M

* producent - Zakłady Lotnicze w Samarze (ZSRR, dzisiaj Rosja);
* samolot komunikacyjny średniego zasięgu;
* konstrukcja: metalowa (duralowa), półskorupowa, podwozie chowane, trójwózkowe, z kołami przednimi;
* załoga: 2 pilotów, 1 nawigator, 1 mechanik pokładowy;
* liczba miejsc dla pasażerów: 114-180.

Historia

* data oblotu - 4 października 1968;
* lata produkcji 1968 - ciągle trwa;
* egzemplarze wyprodukowane - 1015;
* liczba katastrof Tu-154 - 66, w tym 6 katastrof w ciągu ostatnich pięciu lat.
 
Dane techniczne

* napęd - 3 silniki turbowentylatorowe Sołowiew D-30KU-154;
* moc - silników 3 x 103 kN;
* wymiary: rozpiętość - 37,55 m, długość - 47,9 m, wysokość - 11,4 m, powierzchnia nośna - 201,5 m kw.;
* masa: własna - 55,3 t, startowa - 102 t;
* osiągi: prędkość maksymalna - 950 km/h, minimalna - 235 km/h, pułap - 11.000 m, zasięg - 6 600 km

Awarie polskich maszyn Tu-154 M

* 1999 Marszałek Senatu Alicja Grześkowiak ląduje przymusowo w Arabii Saudyjskiej;
* 2004 - pożar silnika - na pokładzie premier Marek Belka;
* 2005 - brak możliwości uruchomienia samolotu Prezydenta Kwaśniewskiego w Wiedniu- przysłano inny samolot z Polski;
* 2008 awaria Tupolewa w Mongolii Prezydent Lech Kaczyński miał lecieć do Japonii.

Opr. Przemysław Pawłowicz