Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
sobota, 14 marca 2026 15:11
ZOBACZ:
Reklama Aftermarket Oława
Reklama Jaśnikowski
Reklama BMM

Tajemnice Krupp-Bertha Werke w Jelczu (1)

Zakłady Friedrich Krupp-Bertha Werke w dawnym Jeltschu, a dziś Jelczu-Laskowicach, zostały nazwane od imienia matki rodu potentatów rodziny Krupp. Nowo budowana fabryka należała do najnowocześniejszych zakładów, które produkowały w ówczesnej Rzeszy amunicję
Podziel się
Oceń

Zaczęła powstawać już wiosną 1942 roku. Jednak istnieją też źródła, które podają, że tak naprawdę prace budowlane rozpoczęły się na początku 1943 roku. Krupp-Bertha Werke zatrudniały dwanaście tysięcy pracowników, ale prawie połowę załogi stanowili więźniowie obozu pracy Fünfteichen (Arbeits Lager, AL). Obóz ten był tylko jedną z filii KL Gross-Rossen. Został utworzony w październiku 1943 roku w Miłoszycach, które wówczas nosiły nazwę Fünfteichen. Więźniowie byli zatrudniani zarówno w samych zakładach Kruppa, jak i w przedsiębiorstwach biorących udział w ich rozbudowie. 

Niewolnicy III Rzeszy swoją pracę zaczynali każdego dnia o godzinie wpół do piątej, a jako zapłatę otrzymywali jedynie miskę zupy koło południa. Nie jedli śniadań ani kolacji. Bardzo często obdarci i bez należytego obuwia byli zmuszani przez okrutnych niemieckich wachmanów do niewolniczej pracy po dwanaście godzin dziennie. Część więźniów, a było ich około tysiąca, do obozu pracy trafiła z Markstädt (Laskowice). Obóz ten został zlikwidowany na początku lata 1943 roku. Znaczną część więźniów z Markstädt wysłano do obozu koncentracyjnego na Pomorzu Gdańskim KL Stutthof i jego filii. Oprócz zamkniętych obozów pracy przymusowej na terenie ówczesnej wsi Jelcz zlokalizowane były również inne budynki i budowle stanowiące zaplecze dla budowanej fabryki. Na terenie tzw. "starego osiedla" znajdował się kompleks kilku murowanych baraków szpitalnych połączonych krytymi przejściami parterowych. Wybudowano osiedle około stu dwudziestu baraków z prefabrykatów drewnianych, przeznaczonych dla pracowników cywilnych "Bertha-Werke". 

Czytaj ten artykuł w całościhttp://eprasa.pl/news/gazeta-powiatowa-wiadomo%C5%9Bci-o%C5%82awskie/2017-10-26 Krzysztof Tokarz


Napisz komentarz

Komentarze

Zygmunt 01.11.2017 17:07
Witam Panie Krzysztofie .To o czym Pan pisze w tym artykule jest bardzo ciekawe ,ale nie wiem dlaczego nie wspomniał Pan o obozie a tym samym o pracownikach którzy budowali Fabrykę Krupa a byli to więżniowe Filii Gros Rosen z Ratowic.Mieścił tu się szpital więzienny jest cmentarz z pomnikiem . Przebywało tu około 20000 tysięcy ludzi którzy co dziennie szli wzdłuż torów przez Miłoszyce do przymusowej pracy..Pozdrawiam.Zygmunt Walczak.

edek 02.11.2017 11:42
Jest wzmianka nawet w tej zajawce o więźniach. Zdaje się jednak, że artykuł mówi o czymś innym.

ZASTRZEŻENIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DOTYCZĄCE EKSPLORACJI TEKSTU I DANYCH

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji ze strony internetowej tuolawa.pl i publikacji przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody wydawcy - RYZA Sp. z o.o. jest niedozwolone. 

Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są TUTAJ

KOMENTARZE
Autor komentarza: ...Treść komentarza: Uważajcie na potłuczone butelki, bo tych jest bardzo dużo pod drzewami na wysokości "łąki" przy ul. Strzelnej.Data dodania komentarza: 14.03.2026, 12:27Źródło komentarza: KO zaprasza na wspólne sprzątanie OławyAutor komentarza: MieszkaNiedzTreść komentarza: A czemu to rądo jest pobetonowane! Stop betonozie! Uwarzam że na rądach w mieście trzeba nasadzić kartofli, że by Mieszkańcy mogli skorzystać.Data dodania komentarza: 14.03.2026, 11:13Źródło komentarza: Czy w Oławie będzie rondo Marii Klementyny Sobieskiej?Autor komentarza: RafaTreść komentarza: I jak chwalipięty. Gdzie dojechaliście?Data dodania komentarza: 14.03.2026, 10:34Źródło komentarza: Dzisiaj ruszyli z Tajlandii do OławyAutor komentarza: NataTreść komentarza: Taaa... Słyszałam go już wcześniej!!!Data dodania komentarza: 14.03.2026, 10:13Źródło komentarza: Jeden z utworów zabrzmi ponownie po 300 latach milczeniaAutor komentarza: Hieronim KotowskiTreść komentarza: Rozumiem te wątpliwości. Warto jednak pamiętać, że Klementyna Sobieska, wnuczka Jana III Sobieskiego, jest postacią historycznie bardzo interesującą i zdecydowanie bardziej uniwersalną niż tylko kolejny Sobieski. Jej historia daleko wykracza poza lokalne spory dynastyczne- była jedną z najbardziej znanych Polek XVIII wieku, królową Anglii , Szkocji i Irlandii w środowisku jakobickim , osobą o niezwykle silnym charakterze i symbolicznej biografii. W wielu miejscach Europy jest postacią rozpoznawalną, w Oławie miejscu urodzenia mało rozpoznawalną. Nazwanie jej imieniem ronda w Oławie to nie tylko odwołanie się do wspaniałego rodu Sobieskich, ale także jako upamiętnienie ważnej postaci w historii Polski i element przypominania o naszych związkach z historią europejską. A przy okazji może stać się ciekawym pretekstem do rozmowy o historii, której często w lokalnej przestrzeni brakuje. Dlatego uważam , że rondo imienia Klementyny Sobieskiej to pomysł wart poparciaData dodania komentarza: 14.03.2026, 09:54Źródło komentarza: Czy w Oławie będzie rondo Marii Klementyny Sobieskiej?Autor komentarza: GosiaTreść komentarza: Czy w Oławie naprawdę zawsze musimy wydawać pieniądze z budżetu na fuszerki? Ścieżki na wałach zarastają , Pprzejazd na Wiejskiej robiony trzy razy, na drogach po kilku miesiącach od odbioru znowu latają dziury. To jest jakiś żart. Kto odbiera takie roboty i dlaczego mieszkańcy mają płacić za czyjąś niekompetencję?Data dodania komentarza: 14.03.2026, 09:51Źródło komentarza: Ścieżka rowerowa wzdłuż Rybackiej już na finiszu. - A co z tym zjazdem? - pyta radna
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama
Reklama