Kontakty z dzieckiem po rozwodzie
Władza rodzicielska przysługuje rodzicom z mocy prawa do chwili uzyskania przez dziecko pełnoletności. W wyjątkowych przypadkach władza może być ograniczona albo odebrana. Odrębnym zagadnieniem jest kwestia kontaktów z dzieckiem po rozwodzie.
Rozstrzyga ją kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zgodnie z jego treścią niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Takie kontakty obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem – odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu – oraz bezpośrednie porozumiewanie się, ale również utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.
W sytuacji, gdy dziecko przebywa na stałe u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia. Jeśli między rodzicami brakuje porozumienia, w tej kwestii rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Podczas analizy przepisów często zapomina się o praktycznym wymiarze problemu. Ustalenia między rodzicami bądź dokonane przez sąd są istotne, jednak mogą napotkać sprzeciw ze strony dziecka. Prawo nie precyzuje wieku, od którego zdanie dziecka powinno być brane pod uwagę przy dokonywaniu ustaleń. Najczęściej przyjmuje się jednak, że dzieje się to nie szybciej niż przed ukończeniem 13 roku życia. Co jednak w sytuacji, gdy dziecko odmówi kontaktów z rodzicem?
Czy dziecko może decydować o kontaktach z rodzicem?
Mimo że rodzice i sąd powinni brać pod uwagę rozsądne życzenia dziecka w kwestii formy i częstotliwości kontaktów z rodzicem niemieszkającym z małoletnim, to w praktyce nie jest to takie proste.
Przyjmuje się, że jeśli dziecko jest na tyle dojrzałe emocjonalnie, aby wyrażać racjonalnie swoje zdanie w zakresie kontaktów z rodzicem, sąd powinien wziąć je pod uwagę w czasie wydawania postanowienia w kwestii opieki. Oczywiście przed wydaniem ostatecznej decyzji trzeba wziąć też pod uwagę okoliczności sprawy i przyczyny sprzeciwu dziecka w sprawie kontaktów.
Aby ocenić sytuację, sąd powinien przeprowadzić rozmowę z dzieckiem w neutralnych warunkach, które bez presji rodziców umożliwią mu wyrażenie swojego zdania. W jej trakcie najczęściej wskazana jest obecność kuratora sądowego lub psychologa. Dzięki temu nie tylko da się ustalić, skąd wynika niechęć do kontaktów ze strony rodzica, ale również zweryfikować, czy jest ona autentyczna, czy wynika z manipulacji jednego z byłych małżonków.
Zmiana zasad kontaktów z dzieckiem
Orzeczenie o sposobie i częstotliwości utrzymywania kontaktów z dzieckiem może być modyfikowane w każdym czasie w zależności od potrzeb rodziny. Mniej problemów praktycznych budzi sytuacja, w której dziecko chce zwiększyć wymiar kontaktów. Jeśli jednak po czasie małoletni nie chce dalej spotykać się z ojcem lub matką, sąd musi ustalić, jakie są tego powody.
W celu zmiany sposobu i częstotliwości kontaktów z dzieckiem należy złożyć do sądu wniosek o zmianę postanowienia. Po rozpatrzeniu stanu sprawy – jeżeli argumenty wskazane w piśmie okażą się zasadne – sąd wyda orzeczenie, w którym zmieni harmonogram spotkań rodzica z dzieckiem. Zmiana postanowienia o kontaktach może też dotyczyć m.in. dodania albo usunięcia dotychczasowych ograniczeń, takich jak np. zakaz zabierania małoletniego poza miejsce stałego pobytu.
Co zrobić, jeśli dziecko nie chce utrzymywać kontaktów z rodzicem?
Gdy dziecko nie chce utrzymywać kontaktów z rodzicem, trzeba w pierwszej kolejności ustalić, skąd wynika taka niechęć. Dopiero wtedy będzie istniała możliwość podjęcia odpowiednich działań. Jednocześnie, jeśli dziecko odmawia kontaktów, nie powinno się go do tego zmuszać. Takie postępowanie może doprowadzić do niekorzystnych następstw dla zdrowia psychicznego małoletniego.
W takim wypadku pomocne będzie wsparcie psychologa. Sąd może zmodyfikować dotychczasowe postanowienie o kontaktach, np. zakazując rodzicowi spotykania się z dzieckiem czy ograniczyć kontakty do porozumiewania się na odległość. W niektórych sprawach dobrym rozwiązaniem jest złożenie wniosku o kontakty z dzieckiem w obecności drugiego rodzica albo kuratora.
Masz problemy w zakresie kontaktów z dzieckiem i nie wiesz, jakie czynności podjąć w swojej sprawie? Zgłoś się do nas i przeprowadź analizę. Kancelaria Adwokacka Butny specjalizuje się w sprawach rodzinnych, w tym w zakresie kontaktów z małoletnim po rozwodzie. Zajmiemy się przygotowaniem rekomendacji, złożymy niezbędne wnioski i będziemy reprezentować Cię przed sądem, aby jak najlepiej uregulować stosunki z dzieckiem po rozstaniu rodziców.
