Jerzy Kamiński
To inwestycja, jakiej dotąd w Polsce nie było. W Gaju Oławskim Promet Plast rozpoczyna realizację dwóch potężnych wież, które mają pełnić funkcję grawitacyjnych magazynów energii, a jednocześnie integrować produkcję energii odnawialnej oraz w przyszłości również infrastrukturę telekomunikacyjną, informatyczną i systemy bezpieczeństwa.
Skala przedsięwzięcia robi wrażenie. Każda z planowanych wież ma mieć 75 metrów średnicy i 212 metrów wysokości. Dla porównania - wrocławski Sky Tower osiąga podobną wysokość wraz z iglicą, ale jego konstrukcja jest znacznie smuklejsza.
Kierowcy jadący autostradą A4 od strony Katowic będą mogli dostrzec nowe obiekty z dużej odległości. Wieże powstaną w Gaju Oławskim, w jednym z najwyżej położonych punktów powiatu oławskiego.
Energia przechowywana dzięki grawitacji
Podstawową funkcją obu obiektów będzie magazynowanie energii z wykorzystaniem energii potencjalnej ciężkich bloków.
Każda z wież ma dysponować magazynem o pojemności około 35 MWh. Energia elektryczna dostępna w okresach nadprodukcji - między innymi z instalacji fotowoltaicznych i wiatrowych - będzie wykorzystywana do podnoszenia ciężkich bloków. Kiedy zapotrzebowanie na energię wzrośnie, ich kontrolowane opuszczanie umożliwi odzyskanie zgromadzonej wcześniej energii i ponowne przekształcenie jej w energię elektryczną.
Zasada działania przypomina elektrownię szczytowo-pompową. Tam nadmiar energii służy do przepompowania wody do górnego zbiornika, a następnie, gdy energia jest potrzebna, woda przepływa w dół przez turbiny. W rozwiązaniu Promet Plast rolę wody przejmują ciężkie bloki przemieszczające się w pionowej konstrukcji.
Można to również porównać do mechanizmu tradycyjnego zegara z ciężarkami: energię zużywa się na podniesienie masy, a podczas jej opuszczania energia potencjalna zostaje odzyskana. Szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne i sposób przemieszczania bloków pozostają elementem technologii opracowywanej przez Promet Plast.
Wieża nie tylko magazynuje energię - również ją produkuje
Projekt wykracza jednak znacznie poza klasyczną definicję magazynu energii.
Elewacje obu wież mają zostać wykorzystane do produkcji energii ze słońca. Według założeń instalacje fotowoltaiczne mają osiągnąć łącznie moc 2 × 15 MW.
Oznacza to, że obiekt będzie jednocześnie magazynem oraz źródłem energii odnawialnej. Docelowo planowana jest dalsza integracja różnych technologii energetycznych i infrastrukturalnych.
Ten okrąg w środku to będzie podstawa pierwszej z wież
- Budowany przez nas magazyn energii w praktyce będzie czymś znacznie większym niż sam magazyn. Chcemy stworzyć wielofunkcyjny obiekt energetyczny, który w przyszłości może stać się również elementem infrastruktury bezpieczeństwa energetycznego, cyfrowego i komunikacyjnego - mówi Andrzej Jeżewski, twórca koncepcji.
Na szczycie 212-metrowej konstrukcji będzie można instalować dodatkową infrastrukturę. Dzięki wysokości obiektu może to być szczególnie atrakcyjne miejsce dla systemów telekomunikacyjnych, monitoringu, transmisji danych czy innych urządzeń infrastruktury technicznej.
Energia, łączność i cyberbezpieczeństwo w jednym obiekcie
Ambicją Promet Plast jest stworzenie infrastruktury, która w przyszłości może łączyć kilka funkcji w jednym miejscu: produkcję i magazynowanie energii, telekomunikację, przetwarzanie danych, monitoring oraz systemy bezpieczeństwa.
Wieża może więc pełnić funkcję lokalnego, autonomicznego węzła infrastrukturalnego.
W przypadku awarii sieci energetycznej lub telekomunikacyjnej taki obiekt mógłby zachować własne źródła energii, magazyny oraz niezależne kanały komunikacji. W przyszłości infrastruktura instalowana na wieży mogłaby również służyć do wykrywania zagrożeń, w tym bezzałogowych statków powietrznych, i przekazywania informacji odpowiednim służbom.
- Przyszłość infrastruktury polega na łączeniu funkcji. Jeden obiekt może produkować i magazynować energię, zapewniać łączność, przetwarzać dane i wspierać systemy bezpieczeństwa. Chcemy, żeby nasze wieże były przygotowane właśnie na taki model funkcjonowania - wyjaśnia Jeżewski.
Budowa już się rozpoczęła
Projekt w Gaju Oławskim przeszedł z etapu koncepcji do realizacji. Rozpoczęły się prace związane z przygotowaniem fundamentów pierwszej wieży.
- Wykopy pod pierwszą wieżę zostały już wykonane. Obecnie prowadzimy prace fundamentowe i palowanie - mówi Andrzej Jeżewski. - Dla pierwszej wieży przewidywana głębokość wynosi około 10 metrów, a dla drugiej około 15 metrów. Ostateczne rozwiązanie zależy oczywiście od warunków geologicznych występujących pod konstrukcją.
Zgodnie z obecnym harmonogramem przed zimą mają zostać wykonane zasadnicze prace znajdujące się poniżej poziomu terenu.
Wiosną, w marcu lub kwietniu, budowa ma rozpocząć się już powyżej poziomu gruntu. Wtedy postępy inwestycji będą widoczne również z dużej odległości.
Według aktualnych założeń konstrukcja ma osiągnąć wysokość około 200 metrów przed przyszłorocznymi wakacjami, natomiast rozpoczęcie pracy magazynu energii planowane jest do końca 2027 roku.
Inwestycja budowana z wykorzystaniem zielonej energii
Promet Plast chce, aby również sam proces budowy w możliwie dużym stopniu korzystał z energii odnawialnej produkowanej lokalnie.
- Budujemy lokalnie i chcemy maksymalnie wykorzystywać miejscową zieloną energię - podkreśla Jeżewski. - Nawet węzeł betoniarski chcemy zasilać energią odnawialną. To samo dotyczy pomp oraz, w miarę możliwości, samochodów elektrycznych dostarczających materiały i kruszywa. Nie możemy oczywiście narzucić tego wszystkim wykonawcom, ale zachęcamy ich do takiego rozwiązania i część firm już deklaruje gotowość do współpracy w tym modelu.
W ten sposób energia odnawialna ma być wykorzystywana nie tylko przez gotowy obiekt, lecz również podczas jego powstawania.
Gaj Oławski może być początkiem większego programu
Pierwsze dwie wieże mają powstać w Gaju Oławskim, ale Promet Plast zakłada możliwość wykorzystania technologii również w innych lokalizacjach.
Jednym z rozważanych miejsc jest Nowy Sącz, gdzie prowadzone są procedury administracyjne. Analizowane są także kolejne lokalizacje na Dolnym Śląsku. Firma prowadzi ponadto rozmowy dotyczące potencjalnych projektów zagranicznych. Wśród kierunków, które pojawiały się w dotychczasowych rozmowach, są m.in. Rwanda, Egipt, Dubaj i Oman. Realizacja części projektów zagranicznych zależy jednak od sytuacji geopolitycznej oraz dalszych uzgodnień.
Jeżeli rozwiązanie zostanie zrealizowane zgodnie z założeniami, Gaj Oławski stanie się miejscem demonstracji technologii, która łączy w jednej konstrukcji magazynowanie energii grawitacyjnej, produkcję energii odnawialnej oraz możliwość rozbudowy o infrastrukturę cyfrową i bezpieczeństwa.
I właśnie dlatego widoczna z autostrady A4 ponad 200-metrowa konstrukcja może być czymś znacznie więcej niż kolejnym charakterystycznym punktem na mapie Dolnego Śląska.
Może stać się pierwszym elementem nowej generacji infrastruktury energetyczno-informacyjnej rozwijanej przez Promet Plast.
Napisz komentarz
Komentarze