Pan Ryszard traci wszystkie krowy

*

O to, dlaczego nie było go przy odbiorze zwierząt pana Ryszarda, pytamy też powiatowego lekarza weterynarii w Oławie Pawła Wiercińskiego. On też powołuje się powołuje się na wspomniany art. 38 ustawy o ochronie zwierząt mówiąc, że przepisy są nieprecyzyjne. Po pierwsze nie mówią, który lekarz weterynarii powinien być powiadomiony o odbiorze zwierząt i przebadać zwierzęta, czy on z racji tego, że stado znajduje się na terenie powiatu oławskiego czy lekarz powiatowy z powiatu, do którego zwierzęta zostały przewiezione. 

- Po drugie "lekarz ma być powiadomiony niezwłocznie", czyli w bliżej niekreślonym terminie - mówi - ale co najważniejsze, gdy osoba odbierająca zwierzęta poinformowała mnie o zamiarze odbioru zwierząt, nie posiadałem odpisu wyroku, a to jest dla mnie podstawa do podjęcia działań. Teraz, gdy mamy już wyrok (rozmawiamy 3 listopada) i odbierający zwierzęta  zgłoszą mi, w jakim terminie ponownie przyjadą po bydło, to ja albo inny pracownik naszego inspektoratu weźmiemy udział w tych czynnościach

A co z bydłem, które już zabrano i nikogo z inspektoratu przy tym nie było? Paweł Wierciński mówi, że informacje o tym, ile zwierząt zabrano i w jakim były stanie, ma mu przekazać osoba, która je odbierała. Jeszcze takiej informacji nie otrzymał. Kontaktował się natomiast z tamtejszym powiatowym lekarzem weterynarii i przekazano mu, że tamten lekarz  jeszcze nie przebadał bydła, które przewieziono do gospodarstwa, bo nikt mu tego nie zgłaszał. Kiedy to nastąpi? Nie wiadomo, bo - jak powtarza Paweł Wierciński - przepisy nie precyzują, w jakim czasie należy to zrobić. 

Dlaczego przy odbiorze zwierząt nie było przedstawiciela gminy Jelcz-Laskowice, chociaż pan Ryszard bardzo na to liczył? 

- Bo - jak tłumaczy wiceburmistrz Michał Wolski, gmina nie była stroną w rozprawie sądowej i żadne przepisy nie nakazują jej uczestniczenia przy odbiorze zwierząt wynikającym z wyroku sądu w tej sprawie.  

Wiceburmistrz dodaje, że po tym, gdy sąd zdecydował o czasowym zakazie posiadania zwierząt wobec pana Ryszarda, wydawało się, że gmina będzie musiała znaleźć "dom zastępczy" dla zwierząt nie objętych przepadkiem i wówczas mieli się zaangażować.  Po przeanalizowaniu wyroku okazało się jednak, że wszystkie zwierzęta mają trafić do gospodarstwa wskazanego przez sąd, zatem gmina w żaden sposób nie uczestniczy w wykonaniu wyroku sądu.

Pierwszy raz przyjechali po krowy 23 października 2026

Co stanie się z bydłem odebranym panu Ryszardowi? 

Agata Jędroś, prawniczka aktywna w sprawach ochrony zwierząt, pełnomocnik organizacji społecznych, które przystąpiły do postępowania na prawach strony, tj. Fundacji "Lex Nova" oraz TOZ -u, w sprawie pana Ryszarda wyjaśnia, że do części bydła objętej przepadkiem pan Ryszard traci wszelkie prawa na zawsze. Ich właścicielem stał się ostatecznie w tym przypadku podmiot, któremu przekazano zwierzęta na mocy postanowienia sądu. Ten ma prawo je zatrzymać albo przekazać bezpłatnie do adopcji. Co z nim zrobi osoba, która je adoptuje? Niestety, tego prawo już nie precyzuje. Prawniczka wskazuje, że podlega ona - jak każdy inny posiadacz tego typu zwierząt - pod wszelkie przepisy dotyczące dobrostanu i utrzymywania bydła, a także kontroli, m.in. właściwego miejscowo Powiatowego Inspektoratu Weterynarii. Podmiot, który przejął zwierzęta, zobowiązał się zapewnić im prawidłowe warunki, możliwość wypasu na zewnątrz i to, że nie zostaną skierowane do uboju - właśnie to było celem organizacji zwierzęcych, które brały udział w postępowaniu sądowym. Jeżeli chodzi o pozostałe zwierzęta odebrane na czas obowiązywania zakazu posiadania zwierząt, to przez dwa lata opiekę ma im zapewnić wskazane przez sąd gospodarstwo. Gdy termin zakazu minie, zwierzęta nieobjęte przepadkiem mogą wrócić do właściciela, jednak w ocenie prawniczki gospodarstwo będzie mogło domagać się od niego zwrotu kosztów utrzymania czy leczenia zwierząt przez cały ten czas.

Prawniczka dodaje, że sprawa właściciela stada z Grędziny nie musiała się tak skończyć. Pierwsze doniesienia medialne o zaniedbywanym stadzie pochodzą już z 2015 roku. Początkowo na posesji - od co najmniej 2022 roku - regularnie bywali przedstawiciele Fundacji oraz TOZu Wrocław, którzy pomogli p. Ryszardowi m.in. w zabezpieczeniu i leczeniu szczeniaków, które urodziły się na jego posesji, leczyli chore koty, przywozili karmę dla psów, a także dokarmiali cielaka, który stracił matkę, i rozmawiali z właścicielem o sytuacji bydła. Wiosną 2023 roku na posesji pana Ryszarda powiatowy lekarz weterynarii wraz z przedstawicielką fundacji zobaczyli krowę, które nie wstawała, leżała przez wiele dni, bez udzielenia mu jakiejkolwiek pomocy, a także inne zwierzęta, które stały stłoczone w rozpadających się budynkach gospodarskich, w niechlujnych warunkach. Wtedy powiatowy lekarz weterynarii podjął decyzję o złożeniu zawiadomienia do prokuratury, następnie do postępowania dołączyły organizacje prozwierzęce. To nie był jedyny przypadek pozostawienia przez właściciela bydła bez opieki medycznej przez wiele dni, który ujawniono w toku postępowania karnego. Zdaniem pani Agaty, właściciel krów miał naprawdę dużo czasu, by wprowadzić zmiany i zapewnić zwierzętom właściwą opiekę, zanim problem trafił do sądu.

- Byli wolontariusze, którzy mu pomagali w nadziei, że zmieni podejście do hodowli, ale tak się nie stało - mówi prawniczka. - Samo postępowanie trwało prawie 3 lata, w tym czasie pan Ryszard również mógł przekazać pozostałe zwierzęta komuś, kto właściwie się nimi zajmie. Według naszej wiedzy pan Ryszard w toku postępowania sprzedał część zwierząt na rzeź. Pomóc mogła też gmina, ale poprzednie władze całkowicie zignorowały temat. Poprzedni burmistrz dwukrotnie w odpowiedzi na wniosek organizacji wydał decyzję odmawiającą tymczasowego odbioru zwierząt. Decyzje te były wadliwe i na skutek odwołania organizacji zwierzęcych zostały uchylone przez organ drugiej instancji. Z tego, co wiem, nikt z ramienia poprzednich władz gminy nawet nie przeprowadził jakiejkolwiek kontroli na miejscu i nie sprawdził, jak wygląda gospodarstwo. Gmina aktywniej włączyła się w sprawę dopiero pod koniec 2024 roku, po zmianie władzy. 

Łukasz Gnadkiewicz, który od 8 lat jest sołtysem Grędziny, od początku był zaangażowany w spór, jaki powstał między mieszańcami a panem Ryszardem z powodu bydła. Czy wyrok sądu cieszy mieszkańców? Zdaniem sołtysa zdania są podzielone, bo - owszem - zwierzęta robiły szkody i ludzie oczekiwali działań, które zlikwidują problem, ale...

 - To dorobek życia Ryśka - mówi sołtys. - Przez całe życie przeznaczał wszystkie pieniądze i czas na to bydło. Sam żyje jak w średniowieczu, a w byki inwestował wszystko, co miał. Teraz został z niczym. Bez zwierząt, bez pieniędzy i jeszcze z długami. Przecież takie bydło to konkretne pieniądze, średnio 3 tys. zł za sztukę. Owszem, zapracował sobie trochę na to, bo obiecywał mieszkańcom, że zredukuje stado, a później tego nie robił, ale sytuacja jest przykra, a wyrok zbyt srogi. 

- Przynajmniej te resztę bydła by mu zostawili, to mógłby sprzedać i długi pospłacać - dodaje jedna z mieszkanek Grędziny. - A tak to nie dość, że wszystko mu zabierają, to jeszcze będzie musiał im za to płacić, a nie wiadomo jak to będzie i czy rzeczywiście odzyska jakiekolwiek zwierzęta. 

Wątpliwości i zastrzeżenia ma też pan Ryszard. - Byłem u prawnika i skierowałem sprawę do sądu - mówi.