O co chodzi z tym standardem? Jego głównym celem jest zapewnienie, aby treści w internecie były w pełni użyteczne dla osób z niepełnosprawnościami (np. niedowidzących, niesłyszących, z niepełnosprawnością ruchową czy poznawczą) oraz użytkowników korzystających z technologii asystujących, takich jak czytniki ekranu.
Wrocławska agencja Design Solutions sprawdziła pod tym względem strony 2295 gmin, czyli około 93% wszystkich gmin w kraju.
Najczęstszy problem to zbyt słaby kontrast tekstu. Ma go 51,5% stron. Na 41,3% stron są linki bez czytelnej nazwy, na przykład same ikony, które czytnik ekranu odczytuje tylko jako „link”. Na 16,6% stron obrazki nie mają opisu alternatywnego. Bez żadnego błędu w teście wypadło tylko 18,4% stron, czyli 422 gminy. Na 17% stron głównych nie ma linku do deklaracji dostępności, którą każda gmina musi opublikować. W 45,7% znalezionych deklaracji, w których były daty, najnowsza pochodzi sprzed 2025 roku. To sugeruje, że wiele z nich od dawna nie było przeglądanych.
Badanie pokazuje też, że nakładki dostępności nie rozwiązują problemu. Korzysta z nich 7,9% gmin, ale na 87,4% takich stron test i tak wykrył błędy WCAG 2.1. Nakładka może powiększyć tekst, ale nie poprawi kodu strony, z którego korzysta czytnik ekranu.
Od 2020 roku strony gmin muszą spełniać wymagania ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, która odwołuje się do standardu WCAG 2.1 na poziomie AA. Z niedostępnych stron źle korzysta się nie tylko osobom niewidomym, ale też osobom starszym i każdemu, kto czyta na telefonie w słońcu.
Ważne zastrzeżenie: test automatyczny wykrywa tylko część problemów. Pełną ocenę daje dopiero sprawdzenie strony przez człowieka, również z użyciem programu czytającego. Wyniki dotyczą strony głównej w dniu badania, gminy mogły od tego czasu coś poprawić.
- Strony sprawdziliśmy 14 listopada 2026 r. automatycznym narzędziem, które porównuje stronę główną z wymaganiami standardu WCAG 2.1 - informuje agencja Design Solutions. - Każdą stronę testowaliśmy w wersji na komputer i na telefon. Liczby w nawiasach oznaczają, w ilu miejscach na stronie wystąpił dany problem.
Oto rezultaty badań dla gmin powiatu oławskiego:
1. Gmina Miejska Oława (miasto.olawa.pl)
* Zbyt słaby kontrast tekstu (8). Jasny tekst na jasnym tle trudno przeczytać osobom starszym, słabowidzącym, a także każdemu, kto patrzy na telefon w słońcu.
* Obrazki bez opisu (2) i ikony bez opisu (8). Osoba niewidoma korzysta z programu, który czyta jej stronę na głos. Gdy obrazek nie ma opisu, program nie powie, co on przedstawia.
* Źle zbudowane listy (3). Program czytający nie poda poprawnie, ile jest punktów i gdzie się kończą.
* Deklaracja dostępności: jest i zawiera większość wymaganych informacji. Nie znaleźliśmy w niej wskazania osoby odpowiedzialnej za dostępność (koordynatora).
2. Gmina Jelcz-Laskowice (jelcz-laskowice.pl)
* Zbyt słaby kontrast tekstu (10).
* Obrazek bez opisu (1).
* Strona główna waży około 30 MB, czyli kilkanaście razy więcej niż typowa strona. Przy słabym zasięgu lub ograniczonym pakiecie internetu ładuje się długo.
* Deklaracja dostępności: jest, ale najnowsza data w jej treści pochodzi z 2022 r. Nie znaleźliśmy informacji, w jakim stopniu strona spełnia wymagania, kto jest koordynatorem ani jak złożyć skargę. Ustawa wymaga przeglądu i aktualizacji deklaracji co roku do 31 marca.
3. Gmina Oława, gmina wiejska (gminaolawa.pl)
Tu wyniki są najsłabsze w powiecie.
* Na telefonie zablokowane jest powiększanie strony (1). Osoba słabowidząca nie może rozsunąć palcami tekstu, żeby go przeczytać. To jeden z najpoważniejszych błędów.
* Przy przechodzeniu po stronie klawiszem Tab nie widać, gdzie się aktualnie jest. Sprawdziliśmy 12 elementów i przy żadnym nie było widać zaznaczenia. Z tego sposobu korzystają osoby, które nie mogą używać myszki.
* Przyciski bez nazwy (5) i linki bez nazwy (9). Program czytający mówi wtedy tylko "przycisk" albo "link", bez informacji, do czego służy.
* Zbyt słaby kontrast tekstu (21).
* Grafiki bez opisu (2).
* Deklaracja dostępności: jest, wskazuje koordynatora. Brakuje daty aktualizacji i informacji o tym, jak złożyć skargę.
4. Gmina Domaniów (gminadomaniow.pl)
Najlepszy wynik w powiecie.
* Pole formularza bez podpisu (1). Osoba niewidoma nie wie, co należy w nie wpisać.
* Źle zbudowane listy (2).
* W wersji na telefon dodatkowo jeden przycisk i jeden link bez nazwy.
* Strona jest bardzo lekka i szybko się ładuje.
* Deklaracja dostępności: kompletna i zaktualizowana w 2026 r., wskazuje koordynatora. Nie znaleźliśmy jedynie opisu procedury skargowej.
- Wskazane błędy nie są drobiazgami technicznymi - komentuje Jarosław Apanasewicz z agencji Design Solutions. - Za każdym z nich stoi konkretna osoba, która nie przeczyta ogłoszenia, nie znajdzie godzin pracy urzędu albo nie wypełni formularza. Dotyczy to osób niewidomych i słabowidzących, ale też seniorów i każdego, kto czyta stronę na telefonie. Dobra wiadomość jest taka, że większość tych problemów da się poprawić szybko i niewielkim kosztem: zmienić kolor tekstu, dodać opisy do zdjęć, odblokować powiększanie. Domaniów pokazuje, że nawet mała gmina może mieć stronę prawie bez błędów.
Cały raport z metodologią i wynikami dla całej Polski: https://designsolutions.pl/media/dostepnosc-stron-gmin-2026/

Napisz komentarz
Komentarze