Tu SB podglądała obcokrajowców

Usytuowany we Wrocławiu przy ul. Wyścigowej hotel Novotel został oddany do użytku w 1975 r. Od początku działalności znajdował się pod operacyjną „opieką” miejscowej Służby Bezpieczeństwa, a konkretnie – sekcji hotelowej Wydziału „B”, zajmującego się obserwacją. Działania te prowadzono w ramach sprawy obiektowej o kryptonimie „Relax”.

Do kontrolowania obiektu wykorzystywano usytuowany w willi znajdującej się naprzeciw wejścia punkt zakryty, z którego funkcjonariusze wykonywali zdjęcia za pomocą aparatu z teleobiektywem.

W zainteresowaniu bezpieki znajdowali się głównie cudzoziemcy z krajów kapitalistycznych, podejrzewani o prowadzenie wrogiej działalności wobec PRL, np. wywiadowczej. Notowano wszelkie przejawy ich prowokacyjnego zachowania, jak w wypadku pewnego obywatela RFN, który w marcu 1976 r. w barze hotelowym odtwarzał z magnetofonu przemówienia Hitlera i wychwalał go jako przywódcę.

W przypadku szczególnie interesujących gości, zwłaszcza dyplomatów, dziennikarzy lub przedsiębiorców, podczas ich nieobecności SB dokonywała rewizji w zajmowanych przez nich pokojach (akcje „tajnego przeszukania”), podczas których fotografowała pozostawione przez cudzoziemców dokumenty. Uzyskiwano w ten sposób m.in. dostęp do przewożonej przez przedstawicieli handlowych dokumentacji technicznej, niedostępnej dla krajowych przedsiębiorstw z racji wysokiej ceny.

Niektórych obcokrajowców umieszczano w pokojach wyposażonych w technikę operacyjną (ukryte aparaty fotograficzne lub kamery), licząc na uzyskanie w ten sposób materiałów kompromitujących w postaci zdjęć dokumentujących przebieg intymnego spotkania z kobietą, niekiedy celowo podstawioną przez SB. Takie materiały można było wykorzystać do późniejszego szantażowania cudzoziemca.

W bieżącej pracy operacyjnej bezpieka posiłkowała się siecią agenturalną, w której skład wchodziła część personelu hotelowego, jak recepcjoniści, pokojówki czy pracownicy części gastronomicznej, dzięki czemu uzyskiwała na bieżąco informacje o ciekawszych wydarzeniach mających miejsce w kontrolowanym obiekcie. Współpracę z agenturą prowadził funkcjonariusz SB pełniący rolę rezydenta hotelowego, mający do dyspozycji jeden z pokojów na terenie obiektu.

Kontrolowano także przebywające na terenie Novotelu osoby z tzw. „marginesu społecznego”, jak określano handlarzy walutą (cinkciarzy) i kobiety uprawiające prostytucję, spośród których część pozyskano jako tajnych współpracowników.

Opracował: Rafał Olbert (Oddziałowe Archiwum IPN we Wrocławiu)

*

Ciekawe dokumenty poniżej