Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
poniedziałek, 16 listopada 2026 12:29
ZOBACZ:
Reklama Hipol
Reklama Jaśnikowski
Reklama BMM

Nic mi nie mogli zrobić

Jako osiemnastolatek był bity, głodzony i przetrzymywany w karcerze. Za jeden rok marzeń o wolności. Ryszard Sławik, w latach 50. członek tajnej organizacji harcerskiej „Jednostka Sokołów”, krótko podsumowuje czas więzienia: - Mogłem tylko zaciskać zęby. Nie z bohaterstwa. Tak w człowieku jest…
Podziel się
Oceń

Od razu rozpoznaję w nim harcerza. Gdy pojawiam się przed furtką domu na przedmieściach Wrocławia, Ryszard Sławik energicznie przemierza głęboki śnieg, otwiera drzwi i szarmancko zaprasza do środka. Gdy siadamy przy małym stoliku i mamy zacząć opowieść, nieustannie żartuje i odpowiada celnymi ripostami. Jestem zaskoczona. Bo przecież… mam spisywać wspomnienia z karceru.

„Moskale zabrali”

Do Laskowic Oławskich (dziś Jelcz-Laskowice) przyjechali w 1945. Ekspatrianci spod Stryja. Właściwie uciekinierzy. Ojciec, Emil Sławik, był naczelnikiem stacji w Piasecznej. Jeszcze za tak zwanych „pierwszych Sowietów” nosił służbowy mundur z guzikami. Srebrnymi, z orzełkiem. Ale w czasie okupacji niemieckiej szerzyły się zbrodnie UPA i on usłyszał od znajomego Ukraińca: - Pane Sławyk… Pan jest porządny człowiek. Z naszych - pana nikt nie ruszy. Ale inni… - ostrzegał. Więc w 1944 roku, gdy Rysiek miał dziesięć lat, rodzina spakowała na wóz skrzynię zrobioną z dębowego stołu, parę krzeseł i trochę jedzenia. W wagonie bydlęcym ruszyli na zachód. Ten, jak się okazało, wcale nie czekał na tak zwanych repatriantów.
Na Śląsku jeszcze trwały walki, więc po tułaczce byli zmuszeni czasowo osiąść w Rudniku nad Sanem. Na swój transport i… dom czekali do czerwca 1945. Wówczas to odjechali z Rzeszowszczyzny pociągiem, który miał zawieźć ich do Wrocławia. Ale 27 kilometrów przed Wrocławiem, w Laskowicach Oławskich, Rosjanie brutalnie zatrzymali skład i wyrzucili ludzi na pole. Potrzebowali wagonów na sprzęt, który rabowali w zakładach Kruppa (później Jelczańskie Zakłady Samochodowe). Sławikowie osiedlili się więc w Laskowicach. Tu mieli oglądać to samo, czego świadkami byli na okupowanych Kresach.
- Po pijaku, nie po pijaku. Na grandę, na chama! - nie przebiera w słowach Sławik. - Nie demontowali urządzeń. Wyrywali. Cięli palnikami.
I „dawaj, dawaj!”. Transport za transportem ze zrabowanym mieniem szedł do ZSRR. Nie oszczędzali także domów prywatnych. Polacy nocami barykadowali się w mieszkaniach. Bo ci wyzwalali ich ze wszystkiego. Nawet z odzieży.
Gdy odjechali Rosjanie, zaczęła się nowa grabież, zwana kolektywizacją wsi. Agitacja, nękanie, szantaż. Po kolei, dzień w dzień, miejscowy aktyw nachodził kresowych rolników. Pod dowództwem gminnego sekretarza PZPR, Józefa Jowsy, mającego opinię, delikatnie mówiąc, nadgorliwca. Ojciec jednego z kolegów Aleksandra Trznadla odmówił objęcia przewodnictwa „kołchozu”, czyli spółdzielni produkcyjnej. Narzucili mu morderczy kontyngent, tak że rodzinie groził głód. Ojciec Ryszarda Sławika miał osobiście chodzić i namawiać do rolniczych spółdzielni produkcyjnych innych kresowiaków, którzy tak jak on, przeżyli na Wschodzie sowiecki porządek. Wzburzony odmówił. O mały włos nie stracił przez to pracy na kolei. - Będę rąbał drzewo, a tam nie pójdę - powiedział. Tak było w wielu domach. Słuchali tego dorastający synowie. I buntowali się.

Synowie w obronie ojców

Jako nastolatki też coraz mocniej odczuwali terror polityczny.
- W szkole najpierw było fajnie - wspomina Sławik podstawówkę. Przez parę miesięcy nawet uczył się języków zachodnich (Ale już nic nie pamiętam! - parska śmiechem). I oczywiście, działała drużyna harcerska, do której się zapisał. Tu spotkał innych chłopaków z Kresów - Franka Sumisławskiego, Bolka Telipa, Olka Trznadla, Mariana Kalicińskiego, Wacka Stramskiego…



Napisz komentarz

Komentarze

ZASTRZEŻENIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DOTYCZĄCE EKSPLORACJI TEKSTU I DANYCH

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji ze strony internetowej tuolawa.pl i publikacji przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody wydawcy - RYZA Sp. z o.o. jest niedozwolone. 

Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są TUTAJ

KOMENTARZE
Autor komentarza: dokształć się i nie powielaj kłamstw Treść komentarza: Temat był poruszany nawet na ostatniej sesji. Pan Mazurek wskazał, że za organizację komunikacji miejskiej odpowiada urząd miejski, obok niego siedział pan Frischman i nie zaprzeczył temu. Związek odpowiada jedynie za to aby na wskazanej przez urząd linii pojawił się autobus (nic mniej nic więcej). Data dodania komentarza: 16.11.2026, 11:23 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane Autor komentarza: * Treść komentarza: Nie wiem, i nie znam się na tym, czy w UM jest osoba która za pana Mazurka-prezesa, wykonuje jakieś prace, związane z komunikacją miejską. Jeśli coś wiesz na ten temat to napisz i wymień taką osobę i nie będzie niedomówień. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 11:08 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane Autor komentarza: Redaktor Treść komentarza: Właśnie odwrotnie - prostuję dezinformację (skoro tuoława się nie poczuwa..). Odniosłem się tylko do wcześniejszego komentarza w którym napisano: „przystanek stoi na terenie miejskim…” wskazując że to nie jest teren który należy do miasta. Z fotki wynika, że z przystanku odjeżdżają nie tylko autobusy komunikacji miejskiej. A bieżącą działalność związku przewozowego kontroluj komisja rewizyjna związku.. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 10:52 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane Autor komentarza: CPK Treść komentarza: Siejesz dezinformację. Czyj to jest teren nie ma najmniejszego znaczenia, bo przystanek należy do komunikacji miejskiej, więc odpowiada za niego urząd miejski. Gmina nadzoruje związek poprzez swojego przedstawiciela w zgromadzeniu związku, w przypadku miasta Oława jest to Tomasz Frischmann. Więc wygląda to bardzo zabawnie, bo Frischmann "nadzoruje" Mazurka w związku, a Mazurek "nadzoruje" Frischmanna jako radny. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 10:22 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane Autor komentarza: mała Treść komentarza: Oławscy znawcy nie potrafią się cieszyć z nowego dworca. Podróżni niech się wypowiedzą i to z pewnością będzie wiarygodne i nie związane z natarczywym atakowaniem władz. Gdyby mieszkańcy słuchali się tych wspaniały znawców, że środki komunikacji są zbyteczne, to by doszło do paraliżu komunikacyjnego w naszej gminie. Na szczęście ODPOWIEDNIE OSOBY są decyzyjne i służą tym, którzy nie posiadają własnego środka transportu. Z Pozdrowieniami dla Rady Miasta, Burmistrza i Prezesa Przewozów Gminnych. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 10:21 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane Autor komentarza: Redaktor Treść komentarza: Drobna uwaga - przystanek nie stoi na terenie miejskim (tj. na terenie który należy do miasta), taśmy klejącej też nie widać - chyba bardziej klej.., gmina nie nadzoruje związku... co do reszty - zgadzam się. Ale żeby nie było tak smutno - skoro temat tak mocno oburzył czytelnika (i lokalną prasę), to może to świadczyć, że mimo wszystko sporo osób korzysta z komunikacji. miejskiej. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 09:38 Źródło komentarza: Przy odnowionym dworcu rusza nowiutki przystanek, a na nim mozaika rozkładów jazdy. Poprzyklejane
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama
Reklama