Czy tarcza antykryzysowa uratuje nasze firmy?

Propozycja działań na rzecz mikro, małych i średnich przedsiębiorstw

przygotowana przez środowisko Centrum im. Adama Smitha

Warszawa, 27 marca 2020

Centrum im. Adama Smitha przedstawia doraźne środki i systemowe rozwiązania, które pozwolą uchronić Polaków przed powiększaniem się załamania gospodarczego i dysharmonią społeczną. Z uznaniem obserwujemy aktywność i współpracę środowisk akademickich, pracowniczych i pracodawców oraz organizacji politycznych w tym zakresie.

Działalność wytwórcza firm i dostarczanie przez nie niezbędnych dóbr do przeżycia obywateli i zapewnienia im pracy w okresie pandemii jest znacznie ważniejsza, niż pokładanie nadziei w zwiększeniu ilości pieniądza w obrocie.

Priorytetem rządu i władz państwowych jest ochrona życia i zdrowia obywateli. Utrzymanie w ruchu mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, czyli ponad 1,3 miliona tzw. samozatrudnionych oraz 700 tysięcy firm, w których pracuje 6,7 miliona osób, jest na wagę kondycji społecznej i ekonomicznej Polaków. Firmy te zapewniają większości polskich rodzin pracę, bezpieczeństwo ekonomiczne oraz dobrobyt. Przedsiębiorstwa wyżej wymienione są również kluczowe dla gospodarki narodowej, a tym bardziej będą potrzebne w jej szybkiej odbudowy po obecnym załamaniu. Mają one bowiem niebywałą zdolność do mobilizacji i przystosowania się do odmiennych warunków. Dla gospodarki są niezbędnymi podwykonawcami i dostawcami oraz usługodawcami. Wytwarzają blisko połowę PKB Polski. W rezultacie prowadzonej wobec nich przez ostatnie trzy dziesięciolecia błędnej polityki regulacyjnej i fiskalnej nie zdołały osiągnąć bezpiecznego poziomu kumulacji kapitału. Samodzielne nie przetrwają kryzysu, gdyż nie dysponują wystarczającym poziomem rezerw.

Konieczne jest zatem wstrzymanie poboru składek i podatków w czasie obowiązywania zagrożenia epidemicznego oraz przez trzy miesiące po jego zakończeniu. Niedobory powstałe na skutek zmniejszenia dochodów budżetu państwa oraz funduszy takich jak FUS, powinny być uzupełnione przez rząd zwiększeniem długu publicznego, co będzie najmniej szkodliwe ekonomicznie i najmniej kosztowne. Dla ograniczenia deficytów należy też użyć pieniędzy otrzymanych z UE na walkę z zagrożeniem epidemiologicznym, jeśli tylko formalnie jest to możliwe.

Uzasadnionemu zwiększaniu długu publicznego powinno towarzyszyć równoczesne wprowadzenie moratorium na wydatki organów władzy i administracji publicznej, w tym wstrzymanie inwestycji i zakupów poza niezbędnymi.