Suche, mokre, śliskie, ostre – jak rodzaj pracy wpływa na wybór rękawic?

Suche czy mokre? Zacznij od warunków, w których pracują dłonie

Przy wyborze rękawic łatwo skupić się na ich grubości albo materiale. Tymczasem jednym z pierwszych pytań powinno być: z czym moje dłonie mają kontakt podczas pracy?

Przy lekkich pracach magazynowych czy montażowych często liczy się przede wszystkim pewny chwyt i swoboda ruchów. Sytuacja zmienia się, gdy pojawiają się mokre lub zaolejone elementy, ostre krawędzie, wysoka temperatura czy substancje chemiczne. Wtedy rękawice mogą pełnić funkcję środka ochrony indywidualnej, a ich właściwości muszą odpowiadać zagrożeniom określonym dla danego stanowiska.

Dlatego określenie „rękawice robocze” obejmuje bardzo różne produkty – od lekkich modeli do prac precyzyjnych i montażowych, przez rękawice antyprzecięciowe, po chemiczne, spawalnicze, elektroizolacyjne czy ocieplane. Przykładowo w ofercie BHP-Gabi poszczególne zastosowania są wydzielone właśnie jako odrębne kategorie – porównaj modele: https://www.bhp-gabi.pl/k16,rekawice-robocze.html. 

Jak dobrać rękawice do najczęstszych rodzajów pracy?

Najprościej zacząć od czynności wykonywanych przez większość dnia. Dopiero później warto porównywać konkretne materiały i rozwiązania.

Takie zestawienie jest jedynie punktem wyjścia. Rękawic ochronnych nie należy dobierać na podstawie samej nazwy kategorii czy materiału. Jeśli mają chronić przed konkretnym zagrożeniem, trzeba sprawdzić ich oznaczenia, normy i parametry deklarowane przez producenta.

Ostre krawędzie? Gruba rękawica nie musi oznaczać właściwej ochrony

Blacha, szkło, metalowe elementy czy inne materiały o ostrych krawędziach wymagają zwrócenia uwagi na odporność rękawic na zagrożenia mechaniczne. Sama grubość materiału nie mówi, jaki poziom ochrony przed przecięciem zapewnia dany model.

W przypadku rękawic chroniących przed zagrożeniami mechanicznymi istotna jest norma EN 388. Oznaczenia umieszczone przy produkcie pozwalają sprawdzić deklarowane właściwości rękawic, m.in. w zakresie odporności na ścieranie, przecięcie, rozdzieranie czy przekłucie – zależnie od zastosowanych badań i oznakowania danego modelu.

To ważne, ponieważ dwie pary, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie, mogą być przeznaczone do zupełnie innych zadań. Przy wyborze do pracy z ostrymi elementami nie wystarczy więc ścisnąć materiału palcami i ocenić, czy wydaje się solidny.

Co z rękawicami do mokrych i śliskich elementów?

Tu pojawia się kolejna pułapka: rękawica może chronić dłoń przed określonym czynnikiem, a jednocześnie utrudniać pewne trzymanie przedmiotu. Chwyt jest szczególnie istotny, jeśli regularnie przenosisz mokre, gładkie lub zabrudzone olejem elementy.

Znaczenie ma m.in. materiał oraz rodzaj zastosowanej powłoki. Na rynku dostępne są rękawice powlekane np. nitrylem, lateksem czy innymi materiałami, przy czym właściwości konkretnego modelu trzeba oceniać na podstawie informacji producenta. Nie należy zakładać, że każda rękawica z określonym rodzajem powłoki będzie odpowiednia do wszystkich mokrych czy zaolejonych powierzchni.

Przed wyborem zastanów się również, jak długo trwa kontakt z danym czynnikiem i jakiej sprawności manualnej wymaga praca. Chwyt dużego elementu konstrukcyjnego stawia inne wymagania niż operowanie niewielkimi częściami.

Przy chemikaliach liczy się konkretna substancja

„Odporne chemicznie” brzmi jak jasna informacja, ale nie oznacza odporności na każdą substancję. Przy kontakcie z chemikaliami rękawice należy dobrać do konkretnego zagrożenia oraz warunków ekspozycji.

Znaczenie mogą mieć m.in. rodzaj substancji, jej stężenie oraz czas kontaktu. Dlatego w takim przypadku nie warto wybierać rękawic wyłącznie dlatego, że wykonano je z nitrylu, lateksu czy innego materiału kojarzonego z ochroną chemiczną. Trzeba zweryfikować deklarowane właściwości danego produktu oraz informacje przekazane przez producenta.

Podobna zasada dotyczy innych szczególnych zagrożeń. Rękawice przeznaczone do spawania, ochrony przed zimnem czy prac elektroizolacyjnych nie są po prostu grubszymi odmianami zwykłych rękawic. To produkty przeznaczone do określonych zastosowań, których parametry powinny odpowiadać wymaganiom stanowiska.

Ochrona to jedno. A co z precyzją ruchów?

Rękawice mogą mieć właściwości odpowiednie do danego zagrożenia, ale muszą również pozwalać na wykonywanie powierzonych zadań. Jeśli pracujesz z niewielkimi śrubami, elementami instalacji czy drobnymi częściami, zbyt masywna konstrukcja może utrudniać manipulowanie przedmiotami.

Nie oznacza to oczywiście, że dla lepszego czucia należy wybierać cieńsze rękawice kosztem wymaganej ochrony. Kolejność powinna być odwrotna: najpierw określasz niezbędne właściwości ochronne, a następnie spośród spełniających je produktów szukasz modelu zapewniającego odpowiednią sprawność manualną.

Właśnie dlatego w pracach montażowych i precyzyjnych tak duże znaczenie ma właściwe dopasowanie. Rękawica nie powinna zsuwać się z dłoni, tworzyć dużego nadmiaru materiału na końcach palców ani nadmiernie uciskać.

Za duże czy za małe – dlaczego rozmiar rękawic ma znaczenie?

Niewłaściwy rozmiar szybko daje o sobie znać. Za duże rękawice mogą przesuwać się na dłoni i ograniczać precyzję, a zbyt ciasne powodować dyskomfort oraz utrudniać swobodne poruszanie palcami.

Przed zakupem warto więc skorzystać z tabeli rozmiarów danego producenta, zamiast wybierać automatycznie ten sam rozmiar co zawsze. Różnice w konstrukcji poszczególnych modeli mogą być odczuwalne nawet przy identycznym oznaczeniu rozmiaru.

Dopasowanie warto oceniać także pod kątem wykonywanych ruchów. Spróbuj zacisnąć pięść, chwycić przedmiot podobny do używanego podczas pracy i poruszać wszystkimi palcami. Rękawice mają współpracować z dłonią – nie zmuszać Cię do ciągłego ich poprawiania.

Kiedy rękawice trzeba wymienić?

Nawet prawidłowo dobrana para z czasem się zużywa. Przetarcia, przecięcia, pęknięcia powłoki, uszkodzone szwy czy trwałe odkształcenie mogą oznaczać, że rękawice nie powinny być dalej używane. W przypadku modeli ochronnych szczególne znaczenie ma to, czy uszkodzenie może wpływać na deklarowane właściwości produktu.

Nie ma jednego terminu wymiany odpowiedniego dla wszystkich rękawic. Para wykorzystywana sporadycznie do lekkich prac będzie zużywała się inaczej niż rękawice codziennie narażone na intensywne ścieranie. Dlatego stan ochron dłoni trzeba kontrolować regularnie, a nie dopiero wtedy, gdy pojawi się duża dziura.

Warto też przestrzegać zasad użytkowania, czyszczenia i przechowywania określonych przez producenta. Dotyczy to szczególnie specjalistycznych rękawic ochronnych.

Dobieraj rękawice do zadania, nie odwrotnie

Jedna para w skrzynce narzędziowej może nie wystarczyć, jeśli w ciągu dnia wykonujesz prace o zupełnie innym charakterze. Najpierw określ zagrożenia i warunki, później wymagane właściwości, a na końcu zwróć uwagę na chwyt, dopasowanie i komfort wykonywania konkretnych czynności.

W BHP-Gabi znajdziesz rękawice przeznaczone do różnych branż, warunków i rodzajów pracy – od lekkich prac montażowych po zastosowania wymagające specjalistycznej ochrony. Sprawdź dostępne rozwiązania i wybierz rękawice dopasowane do tego, z czym Twoje dłonie rzeczywiście mają kontakt podczas pracy.