Ty masz ziemię, ja dopłaty?

A było to tak. Od paru lat wydzierżawiał innemu rolnikowi (nazwijmy go Większy) 20 hektarów ziemi. Wszystko właśnie "na gębę". Umowa była taka, że Większy nie płacił za dzierżawę, tylko opłacał podatki oraz spółki wodne, i uprawiał te 20 ha, a Mniejszy nie uprawiał, za to brał unijne dopłaty za uprawianą ziemię. I wszyscy mieli zysk. Większy nie płacił dzierżawy, a miał więcej ziemi do dyspozycji, co oznacza nie tylko więcej plonów, ale także np. kupowanie maszyn rolniczych na preferencyjnych warunkach. Mniejszy za to nic nie musiał robić, a kasa była. Na dodatek wszystko zgodnie z prawem i umową. Niestety, tylko tą "na gębę".

Po paru latach Mniejszy postanowił ją zerwać, a dzierżawioną ziemię sprzedać. I co się okazało? Otóż Większy za nic nie chciał się rozstać się z ziemią, do której już się przyzwyczaił. Na dodatek wystąpił do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o... dopłatę unijną dla tych 20 hektarów. Chodzi o te same dotacje, które Mniejszy już dawno wziął i wydał. I co się okazało? Otóż zgodnie z prawem dotacja należy się nie temu, kto jest właścicielem ziemi, a temu, kto ją uprawia. A Większy bez problemu potrafił to udowodnić stosownymi fakturami, więc Agencja przyznała mu rację i dotację, jednocześnie wzywając Mniejszego do oddania "nienależnie pobranych pieniędzy". No i będzie musiał oddać, modląc się teraz, aby Większy nie zechciał dopłat za kilka lat wstecz, co przecież teoretycznie jest możliwe.

Morał? Jeśli umowy, to z głową, czyli nigdy "na gębę", bo potem można nieźle stracić. A podobne transakcje, w których zapłatą są unijne dotacje, zawiera podobno wielu rolników w podoławskich wsiach. Może warto, by już teraz się zastanowili, czy będą potrafili udowodnić, że to właśnie oni uprawiają ziemię, za którą wzięli dopłaty. Bo jeśli nie, to ich Większy również może nie mieć skrupułów.

Jerzy Kamiński