Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
środa, 28 stycznia 2026 00:36
ZOBACZ:
Reklama
Reklama Jaśnikowski

Oławscy Żydzi (5)

W czasie II wojny światowej Niemcy wymordowali kilka milionów Żydów - mężczyzn, kobiet, dzieci i starców. Taki los spotkał również mieszkańców Oławy
Podziel się
Oceń

Rodzina Glaserów

Członkowie tego rodu żyli w Oławie od połowy XIX wieku. Wtedy P.Glaser założył dom mody (Modehaus P.Glaser GMBH), na rogu ulicy Brzeskiej i Rynku. Rodzina mieszkała na II piętrze. Po śmierci pierwszego właściciela, firmę prowadził Siegfried, a później jego żona Franziska Fanny, z domu Elsner, urodzona 12 marca 1864, we Wrocławiu. Mieli trójkę dzieci.

Ich syn Paul, urodzony w Oławie 27 kwietnia 1895, zmarł 11 lipca 1918. W pierwszej wojnie światowej był podoficerem 82. batalionu artylerii piechoty, odszedł z tego świata w domu, prawdopodobnie wskutek odniesionych ran. Kolejny syn - Georg, przedwojenny adwokat, zastrzelił się w 1935 roku we Wrocławiu, z powodu utraty pracy ze względu na jego żydowskie pochodzenie. Na oławskim kirkucie znajduje się nagrobek, na którym jest wyryte takie imię i nazwisko, data śmierci jest zatarta, ale dane na temat urodzenia to 4 sierpnia 1853. Stąd pewność, że chodzi o dwie różne osoby.

Jedyną córką Siegfrieda i Fanny była Frieda, która skończyła prywatną niemiecką szkołę, a przed II wojną światową zajmowała się domem w Oławie. Kochała muzykę i grała na fortepianie. Cierpiała na cukrzycę i często bywała u katolickich sióstr, które wstrzykiwały jej insulinę. Wyszła za mąż za Georga Jonasa, który pochodził z ortodoksyjnej rodziny z Poznania. W czasie I wojny światowej wstąpił do niemieckiej armii. Walczył na wschodnim froncie i tam został ranny. Odznaczono go za odwagę Krzyżem Żelaznym drugiej klasy. Po wojnie dołączył do "Verband Judischer Front Soldaten" (stowarzyszenie żołnierzy żydowskich, którzy walczyli na froncie). Często nosił przypięte godło tego stowarzyszenia. W swojej karierze wojskowej awansował do rangi kaprala. Miał jednego brata imieniem Martin, który był projektantem mody i nigdy się nie ożenił.

Georg poznał Friedę Glaser we Wrocławiu. Pobrali się w 1926 roku. Zamieszkał w Oławie i zajmował się sklepem, należącym do rodziny żony. Na podstawie zachowanych dokumentów oławskiej synagogi widać, że aktywnie uczestniczył w jej życiu. W 1933 roku był w składzie zarządu gminy żydowskiej. W czasie Nocy Kryształowej jego sklep zniszczyli bojówkarze. Georga zabrano na siedem tygodni do obozu koncentracyjnego. Dzięki pieniądzom, które żona zapłaciła Niemcom wrócił, ale mocno schorowany. Sklep przejęli inni właściciele.



Frieda Jonas z domu Glaser

Georg Jonas

Fragment bruku przed kamienicą, w której przed wojną mieszkali Żydzi. Przykład upamiętnienia z Weimaru

Koniec rampy kolejowej w Birkenau. W tym obozie zagłady zginęło przynajmniej ośmioro oławskich Żydów

Ogrodzenie i część obozu w Birkenau, gdzie przetrzymywano Żydów, przywiezionych z Theresienstadt

Pocztówka przedstawiająca przedwojenny widok ulicy Brzeskiej od strony Rynku. Po lewej stronie sklep z szyldem P.Glaser. Rodzina mieszkała na II piętrze

To samo miejsce obecnie


Napisz komentarz

Komentarze

ZASTRZEŻENIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DOTYCZĄCE EKSPLORACJI TEKSTU I DANYCH

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji ze strony internetowej tuolawa.pl i publikacji przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody wydawcy - RYZA Sp. z o.o. jest niedozwolone. 

Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są TUTAJ

KOMENTARZE
Autor komentarza: NataTreść komentarza: To jest dzisiejsza poezja!Data dodania komentarza: 27.01.2026, 21:40Źródło komentarza: "No więc co się za chwilę zderzy?" - po wypadkach kolejowych w HiszpaniiAutor komentarza: MimiTreść komentarza: Świetna sprawa.Data dodania komentarza: 27.01.2026, 21:31Źródło komentarza: Wsparcie dla maturzystów w Jelczu-LaskowicachAutor komentarza: Oława OKTreść komentarza: He he ktoś jeszcze wierzy w takie bajki ?Data dodania komentarza: 27.01.2026, 20:59Źródło komentarza: Ptasia grypa w powiecie oławskim. Wojewoda wyznaczył strefę objętą zakażeniemAutor komentarza: ŁukaszTreść komentarza: To nie są wymysły typu "planeta płonie" gdy ciężko przez zaspy się przebić. To realny problem jakim jest zanieczyszczenie rzek, czyli wody której wszyscy potrzebujemy. Dobra robota chłopaki!Data dodania komentarza: 27.01.2026, 20:30Źródło komentarza: Młodzi naukowcy z Marcinkowic w Międzynarodowym konkursie Climate Detectives!Autor komentarza: 👍Treść komentarza: 👍Data dodania komentarza: 27.01.2026, 20:20Źródło komentarza: Młodzi naukowcy z Marcinkowic w Międzynarodowym konkursie Climate Detectives!Autor komentarza: BarbieTreść komentarza: Ile już makabrycznych zdarzeń nad stawem w Jelczu. Morderstwa, gwałty, pobicia , wandalizm itp. czarny niechlubny punkt, a powinien być ostoja spokoju, ładu i wypoczynku. Włodarze niech przemyślą nad zmianą wizerunku. Współczuję mieszkańcom bałbym się tam mieszkać.Data dodania komentarza: 27.01.2026, 17:39Źródło komentarza: Usiłowanie zabójstwa nad stawem. Nowe fakty
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama
Reklama
Reklama