Oławskie relikwie

Zagadki z historii

Gdybym żył kilkaset lat temu, nie miałbym wątpliwości, że trzeba uderzyć do Oleśnicy Małej (powiat oławski, dekanat Wiązów). W średniowiecznej Europie znana była jako ośrodek ruchu pątniczego, zlokalizowany w miejscowej komturii joannickiej, wcześniejszej siedzibie zakonu Templariuszy. Przechowywano tam m.in. relikwie Krzyża Świętego, cząstki Żłobka, Stołu Ostatniej Wieczerzy, Rózgi, którą biczowany był Chrystus, św. Jadwigi, św. Wojciecha, a nawet części szat Najświętszej Marii Panny. Na ile były prawdziwe, ciężko dziś stwierdzić, pamiętając o średniowiecznym zwyczaju masowej produkcji relikwii. Nie przypadkiem Sienkiewicz uwiecznił w Krzyżakach postać kupca Sanderusa, w którego ofercie znajdowały się między innymi: kopytko z osiołka, na którym odbyła się ucieczka do Egiptu; pióro ze skrzydeł archanioła Gabriela; olej, w którym poganie chcieli usmażyć świętego Jana; a nawet szczebel z drabiny, o której się śniło Jakubowi. Czy tacy kupcy, jak Sanderus, przez których potem ostro krytykowano wszelki kult relikwii, bywali w Oleśnicy Małej? Pewnie już się nie dowiemy. Przekazy mówią jednak, że część owych oleśnickich relikwii przywieziona została z Ziemi Świętej. Większość z nich spłonęła w wielkim pożarze, który trawił założenia klasztorne na początku XVIII wieku.
- Dziś nie ma tu żadnych relikwii - potwierdza ks. proboszcz Adam Skalniak. - Być może część z nich zabrali Szwedzi, bo to oni podpalili klasztor.
Przykład Oleśnicy Małej pokazuje, jak ciężko byłoby odtworzyć historyczny stan posiadania relikwii na naszych ziemiach. Nie za wszystkimi "szły" odpowiednie dokumenty, zmieniali się proboszczowie, niemieckie wsie stały się polskimi. Relikwie ginęły, zmieniały miejsce pobytu, wywożono je tam, gdzie przemieszczali się wierni. Wraz ze zmianami ginęła pamięć o tym, co kiedyś było w kościołach.