Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
środa, 8 maja 2024 06:30
Reklama BMM
Reklama
Reklama
News will be here

Pamiętali o obozie

Dopiero po zestawieniu planu obozu z obecnym miejscem widać, jak wielkim przedsięwzięciem był AL Fünfteichen - największa filia obozu koncentracyjnego w Gross Rosen. Plan w wersji 3D jest na pomniku/instalacji, jaką przy obozie w 75-rocznicę wyzwolenia postawili członkowie Lokalnej Grupy Zwiadowców Historii. Co roku pamiętają o tej rocznicy. Nie inaczej było i dziś
Pamiętali o obozie
Piotr Kutela - Lokalna Grupa Zwiadowców Historii Jelcz-Laskowice

Autor: fot. Jerzy Kamiński

Męski obóz pracy powstał tu na przełomie września i października 1943 z inicjatywy koncernu Kruppa, który chciał w ten sposób pozyskiwać niewolniczą siłę roboczą do fabryki zbrojeniowej, należącej do Maschinenfabriken Friedrich Krupp Berthawerk AG, w Markstädt (Laskowice Oławskie), przy produkcji dział kaliber 75 i 155 mm oraz wyrzutni torped lub przy ciągłej rozbudowie zakładów. Śmiertelność w obozie była bardzo wysoka. Dane szacunkowe mówią o co najmniej 2000 ofiar.

Za pracę więźniów Krupp comiesięcznie płacił SS, której formalnie podlegał Gross-Rosen i która utrzymywała w obozie swoich strażników. Od sierpnia 1943 roku obóz stawiali więźniowie, głównie żydowscy, z obozu pracy w Markstädt (Laskowice Oławskie). Obóz to 32 baraki, rozlokowane na 42 hektarach. Można się było do niego dostać dwiema bramami - główną i tą dla więźniów wychodzących do pracy w fabryce. Między nimi ustawiono wartownie, a dalej 2 bloki dla esesmanów oraz większy dla komendanta obozu, którym był Otto Stoppel. Ten budynek, przebudowany, zachował się do dziś.

Drewniane baraki więzienne miały wymiary 8 na 40 m, w każdym mieszkało nawet po 200 osób. Pośrodku każdego była jadalnia, a po bokach dwie sypialnie na 100 osób każda. Liczbę więźniów dziś ocenia się na minimum 7 000, głównie Polaków, ale byli także Żydzi (z Polski i Węgier), Rosjanie, Belgowie, Holendrzy, Francuzi, Belgowie, Rosjanie, Niemcy, Czesi i Chorwaci.

Obozu pilnowało niemal pół tysiąca esesmanów i 30 blokowych. 21 stycznia 1945 roku około 300 ciężej chorych więźniów pozostawiono w obozie, a 6 tysięcy innych mimo dużego mrozu zmuszono do wymarszu do macierzystego obozu. Po czterech dniach zdziesiątkowana kolumna dotarła Gross Rosen. W trakcie tego marszu śmierci - tak nazwano kolumny ewakuacyjne wyruszające z niemieckich obozów koncentracyjnych w Europie Środkowej podczas zbliżania się frontów alianckich, przede wszystkim Armii Czerwonej w 1944 i 1945 roku - liczbę ofiar szacuje się na co najmniej tysiąc.

Arbeitslager Fünfteichen został wyzwolony 23 stycznia 1945 r. około godz. 11 przez grupę zwiadu Armii Radzieckiej. Po ewakuacji grupy chorych byłych więźniów został on zamieniony przez Rosjan na obóz dla niemieckich jeńców wojennych, który funkcjonował do 1948 r.

(fragment materiałów z "Gazety Powiatowej")


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz
Komentarze
breslauer 24.01.2022 09:51
Bandzior SS Karl Gallasch z Funfteichen ur. sie we Wrocławiu , mieszkał na obecnej ulicy Sepa Sarzyńskiegom w miejscu dzisiejszej plomby nr 52 . Po ucieczce do Wrocławia przyjechał do domu rodzinnego na Sępa Sarzyskiego po zakopane wczesniej złoto w piwnicy razem z Niemka jego kochanką. Budynek był w gruzach a kochanka widzac że on nic nie ma wydała go w rece UB za glejt wyjazdu . Gallasch powiesił sie na Kleczkowskiej i został pochowany na Osobowickm cmentarzu na polu 102 . Po kochance slad zaginał. Co sie stało z Otto Stoppelem ? Prawdopodobnie zył sobie spokojnie w RFN na wolności az do smierci !!

wiemznam 24.01.2022 11:06
Gallasch ostał pochowany na cmentarzu Osobowickim w kwaterze 102 i wskutek pomyłki jego grób oznaczony jest jako mogiła ofiar !

Dominika 24.01.2022 12:45
Ten ostatni akapit: "Wacław Dominik odkrył na podstawie zeznań więźniów, którzy się do niego zgłosili, że w masowym grobie w Strzeganowicach spoczęli także grossroseńscy więźniowie, ale z innej filii. Przez tę miejscowość przeszedł marsz śmieci z AL Fünfteichen, z dzisiejszych Miłoszyc. Pracowali oni niewolniczo na rzecz niemieckiego króla armat – Alfrieda Kruppa, który kilka miesięcy później osądzony został podczas procesu norymberskiego. Skazano go na 12 lat więzienia, ale w 1951 roku był już wolnym człowiekiem, a dwa lata później znowu kierował swoją firmą w Niemczech."

wyborca 24.01.2022 09:40
Dobze ze tak zrobiły i majo take hoby tera złe ludzie nie bedo gadali ze robiom dla niemcaalbo ruska. dzieki za cięzko robote zwiadowcy

Dominika 23.01.2022 19:42
Przedostatni akapit polecam: https://walbrzych.wyborcza.pl/walbrzych/7,178336,28021575,sledztwo-profesora-w-sprawie-grossrosenskiej-zbrodni-archiwistka.html

mgid.com, 649292, DIRECT, d4c29acad76ce94f lijit.com, 349013, DIRECT, fafdf38b16bf6b2b lijit.com, 349013-eb, DIRECT, fafdf38b16bf6b2b openx.com, 538959099, RESELLER, 6a698e2ec38604c6 appnexus.com, 1019, RESELLER, f5ab79cb980f11d1 improvedigital.com, 1944, RESELLER rubiconproject.com, 9655, RESELLER, 0bfd66d529a55807 Xapads.com, 145030, RESELLER google.com, pub-3990748024667386, DIRECT, f08c47fec0942fa0 Pubmatic.com, 162882, RESELLER, 5d62403b186f2ace video.unrulymedia.com, 524101463, RESELLER, 29bc7d05d309e1bc lijit.com, 224984, DIRECT, fafdf38b16bf6b2b Pubmatic.com, 163319, RESELLER, 5d62403b186f2ace adyoulike.com, a15d06368952401cd3310203631cb18b, RESELLER rubiconproject.com, 20736, RESELLER, 0bfd66d529a55807 pubmatic.com, 160925, RESELLER, 5d62403b186f2ace onetag.com, 7a07370227fc000, RESELLER lijit.com, 408376, RESELLER, fafdf38b16bf6b2b spotim.market, sp_AYL2022, RESELLER, 077e5f709d15bdbb smartadserver.com, 4144, RESELLER nativo.com, 5848, RESELLER, 59521ca7cc5e9fee smartadserver.com, 4577, RESELLER, 060d053dcf45cbf3 appnexus.com, 13099, RESELLER pubmatic.com, 161593, RESELLER, 5d62403b186f2ace rubiconproject.com, 11006, RESELLER, 0bfd66d529a55807 onetag.com, 7cd9d7c7c13ff36, DIRECT ssp.e-volution.ai, AJxF6R4a9M6CaTvK, RESELLER rubiconproject.com, 16824, RESELLER, 0bfd66d529a55807 adform.com, 2664, RESELLER, 9f5210a2f0999e32 appnexus.com, 11879, RESELLER, f5ab79cb980f11d1 appnexus.com, 15825, RESELLER, f5ab79cb980f11d1 [Kopiuj]
ReklamaOdszkodowania
KOMENTARZE
Autor komentarza: ewaTreść komentarza: Na wice burmistrza się nie nadawał ale na starostę w sam raz. No to czekamy teraz na prywatyzację szpitalaData dodania komentarza: 07.05.2024, 21:55Źródło komentarza: Pierwsze słowa nowego starostyAutor komentarza: TadeusZTreść komentarza: Gratulacje Panie Marku , teraz działmy z Wrocławiem i oby nowy Burmistrz Jelcza nie zawodził .Data dodania komentarza: 07.05.2024, 21:39Źródło komentarza: Pierwsze słowa nowego starostyAutor komentarza: AntekTreść komentarza: Będzie dobrzeData dodania komentarza: 07.05.2024, 21:35Źródło komentarza: Szponar starostą, Hołyński przewodniczącymAutor komentarza: WyborcaTreść komentarza: To jest dobra wiadomość dla Jelcza i okolic , teraz wspólnie z Wrocławiem będziemy naprawiać drogi .Data dodania komentarza: 07.05.2024, 21:31Źródło komentarza: Szponar starostą, Hołyński przewodniczącymAutor komentarza: GośćTreść komentarza: Serdeczne gratulacje dla burmistrza Frischmana 😂 „idziemy po powiat” No to chyba inny …Data dodania komentarza: 07.05.2024, 20:52Źródło komentarza: Szponar starostą, Hołyński przewodniczącymAutor komentarza: ZrównoważonyTreść komentarza: To teraz leszczyńska będzie miała sposobność wykorzystać swoją energię do podawania kawy Panu Staroście Szponarowi orz Panu Kaczorowi, to jej najlepiej wychodzi i tak pozostanie. ania jedynie ma zawsze dużo czasu, by chodzić z ulotkami. Merytorycznych walorów brakuje jej i zawsze może zdobywać najwięcej głosów, ale w starostwie nigdy nie będzie starościną. Gratulacje dla Starosty Szponara.Data dodania komentarza: 07.05.2024, 20:52Źródło komentarza: Pierwsze słowa nowego starosty
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama