- Bardzo dziękuję za obecność - mówił burmistrz Tomasz Frischmann. - Jest to niezwykle ważne wydarzenie w historii naszego narodu. Przez wiele lat niestety nie można było o tym mówić, ale są rodziny dotknięte tą zbrodnią i te rodziny mieszkają także w Oławie. Mamy symboliczne groby osób, które zostały zamordowane w Katyniu i innych obozach przez NKWD. Trzeba to powiedzieć wprost... Bardzo dziękuję za to, że z wraz z członkami rodzin tych ludzi będziemy mogli oddać im hołd oraz cześć i pamiętać o tym, co wydarzyło się 85 lat temu. Nie chcę nawiązywać do historii współczesnej, ale trzeba jasno powiedzieć, że dziś jesteśmy świadkami tego, że niestety mogą takie sceny wrócić. W nas wszystkich jest siła, odpowiedzialność, żeby do tego nie doszło. Bardzo serdecznie dziękuję organizatorom tego spotkania: Fundacji Ku Korzeniem, Tomaszowi Rożniatowskiemu, Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Oławie.
- Stajemy dziś w zadumie nad jedną z najtragiczniejszych kart historii naszej Ojczyzny, zbrodnią katyńską z 1940 roku - mówił prowadzący uroczystość Michał Zwierzański przedstawiając w skrócie historię zbrodni katyńskiej. - Uchwałą z 24 lipca 2024 roku Sejm RP ustanowił rok 2025 Rokiem Polskich Bohaterów z Katynia, Charkowa, Miednoje, Bykowni i innych miejsc...
Potem uczestnicy uroczystości przeszli na symboliczne groby, oddając cześć 6 ofiarom bestialskiego mordu.
Oto oni:
Franciszek Draguła - Przodownik Policji Państwowej s. Michała i Marii z Hołowczuków, ur. 25.10.1895 r. w Sądowej Wiszni (powiat mościski, woj. Lwowskie). Ukończył w 1915 roku gimnazjum w Sanoku, a następnie wstąpił do Legionów Polskich. Był członkiem Polskiej Drużyny Strzeleckiej, następnie wstąpił do Legionu Wschodniego, gdzie służył pod dowództwem gen. Józefa Hallera.
W 1920 roku brał udział w wojnie polsko bolszewickiej, Co najmniej od 1936 r. i nadal we wrześniu 1939r. pełnił służbę w policji w województwie stanisławowskim. Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi. Zamordowany przez NKWD wiosną 1940 r. w Twerze. Spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje.
Antoni Kamiński – Starszy Przodownik Policji Państwowej s. Leonarda i Rozalii z Drzewińskich ur. 11.05.1899 we wsi Kołodziejówka (powiat skałecki, woj. Tarnopolskie). Służył w żandarmerii. W policji od 12.04.1922 r. We wrześniu 1939 r. służbę pełnił w Komendzie Powiatowej Policji Państwowej w Tarnopolu. Dwukrotnie odznaczony Medalem Niepodległości oraz Brązowym Krzyżem Zasługi. Zamordowany przez NKWD wiosną 1940 r. w Twerze.
Jan Smółka – Posterunkowy Policji Państwowej ur. 1891 r. prawd. w Krakowie Podczas rozbiorów żołnierz armii austriackiej, po odzyskaniu niepodległości Wojska Polskiego. Wysłany na szkolenie Przodowników Policji. Następnie był policjantem na granicy rosyjsko-rumuńskiej. Po przejściu na emeryturę został osadnikiem i rozpoczął gospodarzenie na kawałku ziemi w Janówce Słonecznej, gdy wybuchła wojna. W 1940 r. wraz z rodziną został wywieziony przez Sowietów z miejscowości Paniowce (powiat Borszczów, woj. Tarnopolskie) na Sybir, a konkretne do Kraju Ałtajskiego. W 1942 r. rodzinę wysłano do Kazachstanu. Od 1943 r. przebywali w Otarze, gdzie ciężko pracowali w kołchozie Kirowa. W tym też roku Jan Smółka został aresztowany. Ktoś doniósł, że namawiał Polaków, żeby nie przyjmowali rosyjskiego obywatelstwa. Zabrano go do Krasnogorki, wypuszczony do domu by się „dożywił”, zmarł po dwóch dniach. W więzieniu miał spędzić jeszcze 5 lat. Pochowany w Otarze, gdzieś w kazachskiej ziemi.
Wincenty Waldman – Posterunkowy Policji Państwowej, ur. w 1900 r. w Peczeniżynie (powiat Kołomyja, woj. stanisławowskie). s. Karola. Służył na posterunku Gody Turka w powiecie Kołomyja. Aresztowany przez NKWD 14.01.1940 r., Przetrzymywany i brutalnie traktowany w więzieniu przy ul. Romanowskiego w Kołomyi. Od marca do sierpnia 1940 przebywał w nieznanym więzieniu, w tym czasie 06.05.1940 r. sąd w Stanisławowie skazał go na karę śmierci. Zamordowany w święto Wniebowzięcia NMP, w 20 rocznicę Cudu nad Wisłą - 15 sierpnia 1940 r. prawdopodobnie w lesie pod Stanisławowem.
Jan Szuwart – Posterunkowy Policji Państwowej w Kutach (powiat kosowski, woj. Stanisławowskie) ur. 13.05.1900 r. w Niebieszczanach. W latach 1919-1920 jako ułan walczył z bolszewikami. Po roku 1920 dostał propozycję służby w Policji Państwowej, w 1927 r. skierowano go do posterunku Policji Państwowej w Kutach. Zginął pod koniec października 1939 r. podczas próby przekroczenia granicy rumuńskiej, zastrzelony przez sowiecką straż graniczną. Jego ciało wydano rodzinie. Pogrzeb odbył się 3 listopada 1939 r. na cmentarzu katolickim w Kutach.
Stanisław Pogonowski – Chorąży - ur. 18.01.1890 r. w Jasieniowie Polnym (powiat Horodeński, woj. Stanisławowskie), syn Michała i Antoniny z Ottów. Uczestnik I wojny światowej. W Wojsku Polskim od 1918 r.. Ukończył kurs gospodarczy przy Dowództwie Okręgu Generalnego Lublin w 1920 r. Służył w Szefostwie Intendenturalnym Dowództwa Okręgu Korpusu II oraz w Składnicy Materiałowej Intendentury nr 2. Od 1934 w kancelarii szpitala garnizonowego w Równem. Przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku, pochowany w Katyniu.
- 85. rocznica zbrodni katyńskiej to czas na przemyślenia, na zadumę - mówił na zakończenie uroczystości burmistrz Oławy Tomasz Frischmann, dziękując wszystkim za przybycie na cmentarz.
Więcej zdjęć niżej w galerii...
Napisz komentarz
Komentarze