Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
wtorek, 10 listopada 2026 12:38
ZOBACZ:
Reklama Hipol
Reklama Jaśnikowski
Reklama BMM

Krzyż i gwiazda nad autostradą

Wojna zawsze krwawo i szybko wyłania najsprawniejszych w militarnym kunszcie. Zimą 1945 Ziemią Oławska była jednym z pól bitewnych. Wicher wojny rzucił tu, pod Oławę, dwóch największych asów lotnictwa. Tych najlepszych po obydwu stronach frontu i na całym świecie. Mieli najwyższe odznaczenia i największe doświadczenie. Byli pilotami Związku Sowieckiego i hitlerowskiej Rzeszy. Nie spotkali się nigdy. Obydwaj przeżyli wojnę. Kim byli?
Krzyż i gwiazda nad autostradą
19 sierpnia 1944 Pokryszkin (w środku w pilotce) po nadaniu mu trzeciej gwiazdy B7.R. W tle "Cobra" innego asa G. Reczkałowa - 53 gwiazdki oznaczają zwycięstwa.
Podziel się
Oceń

Postawa Saszy spowodowała, że słabo awansował, a na swój stopień generalski musiał czekać do końca wojny. Podobno w 1943 podjął decyzję o strzelaniu do wiszących na spadochronach niemieckich lotników. Nie wiemy czy realizował to postanowienie... Pokryszkin po wojnie doczekał się wielu awansów i zaszczytów (był marszałkiem), miał dwoje dzieci, syna i córkę. Zmarł pod koniec lat osiemdziesiątych.

DRUGA STRONA FRONTU

 

W tym samym okresie, w okolicach Oławy, latał bojowo Hans Ulrich Rudel. Był jedynym Niemcem odznaczonym najwyższym odznaczeniem hitlerowskim - z rąk samego Fuehrera otrzymał Złote Liście Dębu z Mieczami i Brylantami Krzyża Żelaznego. Nikt w czasie wojny nie osiągnął wyników, które można porównać z jego osiągnięciami. Do ostatniego dnia wojny walczył na froncie wschodnim. Pułkownik Rudel wykonał ponad 2500 lotów bojowych, zniszczył 519 czołgów, sławę przyniosło mu zatopienie jedną celną bombą radzieckiego pancernika Marat na redzie portu Kronsztad.

Oprócz tego zatopił jeszcze krążownik i niszczyciel, zniszczył 70 pojazdów, cztery pociągi pancerne oraz zestrzelił siedem samolotów. Ten wyjątkowy pilot zniszczył w sumie kilka dywizji pancernych, siłą rzeczy stając się ulubieńcem Hitlera, który osobiście wręczał mu każde z przyznanych odznaczeń. Dekoracja najczęściej odbywały się w Berlinie, a także w Berghofie, w Alpach. W okresie walk w okolicach Oławy, Rudel operował z lotniska pod Grodkowem. Wiele czołgów, które z przyczółka nad Odrą pod Lipkami ruszyło na zachód, stało się ofiarą opisywanego pilota i jego pułku. W lutym przeniesiono tę groźną jednostkę na najbardziej niebezpieczny odcinek frontu, pod Krosno Odrzańskie. Rudel wielokrotnie korzystał z lotnisk we Wrocławiu, Brzegu a także pod Opolem. Jak wielokrotnie wspominał, walki na tym terenie powodowały u niego szczególną rozpacz, był przecież Ślązakiem. Urodził się i spędził dzieciństwo właśnie tu, pod Świdnicą, był synem pastora. Mieszkał również w Zgorzelcu i Lubaniu.

ORĘŻ

 

Przez całą wojnę latał na Junkersie - 87 słynnym "Stukasie", bombowcu nurkującym i szturmowym. Jego Stukas był typową maszyną przeciwczołgową, wyposażoną w dwa działka przeciwpancerne kalibru 37 mm. Pomimo, że nie był to szybki i zwinny samolot, Rudel specjalizował się w precyzyjnych atakach na czołgi. Jego taktyka polegała na szybkim nalocie na grupę czołgów od tyłu, lak by strzały z działek i niekierowane pociski rakietowe trafiały w słabo opancerzone tyły i silniki pojazdów. Taki atak najczęściej kończył się eksplozją czołgu. Uzbrojenie i taktyka okazały się nadzwyczaj efektywne, a jej twórca szybko wysunął się na czoło listy pilotów - niszczycieli czołgów (panzerknacker). 28 marca 1944 kapitan Rudel miał zaliczone zniszczenie 202 czołgów, a 6 sierpnia już 300.

 

 

Rudel przed kolejnym lotem - kwiecień 1943.

Trzeba przyznać, że nie oszczędzał się w swym krwawym rzemiośle. Jeżeli w ciągu dnia, w lotach, jego maszyna była uszkodzona, przesiadał się do innej i kontynuował walkę. 26 marca 1944 zniszczył 17 czołgów. Przez lata walki wielokrotnie tracił swoich strzelców pokładowych, sam miał zawsze szczęście. Był kilkanaście razy zestrzelony, zawsze przez ogień z ziemi, nigdy przez myśliwca, ponad trzydzieści razy trafiono jego Stukasa, pięć razy był ranny. Zawsze, kiedy załogi z jego pułku lądowały przymusowo za linią frontu, jego zasadą było wylądować i uratować kolegów. W jednej z tych akcji, Rudel wylądował na polu za liniami Rosjan, by zabrać załogę. Po chwili okazało się, że samolot ugrzązł i nie może wystartować. Ucieczka w zimie była wyjątkowo trudna.

Lotnicy pokonali Dniestr wpław, przy czym strzelec Rudla utonął. Po chwili wszyscy zostali złapani, ale i tu lotnik miał wyjątkowe szczęście, z raną postrzałową wyrwał się Rosjanom. Po kilku dniach, boso i wyczerpany, dotarł do swoich. Uniknął niewoli, chociaż Rosjanie wyznaczyli nagrodę 100 tysięcy rubli za ujęcie go żywego lub martwego, a i bez tej nagrody był on poszukiwany jako "przestępca wojenny".

POCZĄTEK KOŃCA

 

Rudel walczy nadal, w 1944 na Węgrzech, po przymusowym lądowaniu w Budapeszcie, lata z nogą w gipsie. Od 5 stycznia 1945 jest pułkownikiem. W lutym, podczas jednego z lotów bojowych, pocisk obrywa mu nogę powyżej kolana. Ląduje przymusowo, resztkami gasnącej świadomości sterując płonącym Stukasem. Po amputacji nogi, jego rekonwalescencja przebiega w berlińskim bunkrze Hitlera. Codziennie odwiedzają go Goering, Goebbels, często sam Fuehrer. Przy łóżku stale czuwa jego młoda żona. Hans Rudel miał wtedy 28 lat. Pomimo wyraźnego zakazu latania, w kwietniu był znowu w swoim pułku. Rozpoczął loty bojowe, przeklinając źle dopasowaną protezę nogi, przez co po każdym locie kabina była zachlapana krwią. Nie tracił wiary w zwycięstwo Rzeszy do końca. W ostatnim dniu wojny, 8 maja rano zniszczył jeszcze swój ostatni, 519 sowiecki czołg, a po południu, z grupą pilotów odleciał na zachód, by poddać się Amerykanom.

 

 

Rudel po odbyciu 1500 lotu bojowego - tradycyjny prosiak i metalowa liczba 1500 w wieńcu liści dębowych.

Po drodze znowu nie opuściło go szczęście, piloci musieli bowiem wywalczyć sobie drogę w ostrej walce z myśliwcami Rosjan. Niemcy bez strat przylecieli do amerykańskiej bazy w Kitzingen. Przed lądowaniem Rudel wydał ostatni rozkaz, by wszyscy piloci, po lądowaniu, w końcowej fazie dobiegu, połamali podwozia swoich maszyn, sam as również wylądował na brzuchu samolotu, niszcząc maszynę. Pułkownik Rudel przebywał w niewoli w Anglii i Francji, wolność odzyskał w 1946 roku. Był jednym z nielicznych pilotów, których alianci zachodni, pomimo nacisków, nie przekazali do Związku Radzieckiego, wbrew przestrzeganej umowie o wymianie żołnierzy hitlerowskich.

Hans Ulrich Rudel opublikował kilka swoich pamiętników, obecnie mieszka w Niemczech i jest bardzo znaną postacią. Ciekawe, czy pamięta o alianckich żołnierzach poległych w wyniku jego działań? Z pewnością było ich co najmniej kilka tysięcy. Ilu dokładnie? Tego nie dowiemy się już nigdy...

Przemysław Pawłowicz

Tekst ukazał się w Wiadomościach Oławskich nr 6/1996



Napisz komentarz

Komentarze

ZASTRZEŻENIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DOTYCZĄCE EKSPLORACJI TEKSTU I DANYCH

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji ze strony internetowej tuolawa.pl i publikacji przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody wydawcy - RYZA Sp. z o.o. jest niedozwolone. 

Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są TUTAJ

KOMENTARZE
Autor komentarza: teofil Treść komentarza: Zaś śmieciowe jedzenie..... Data dodania komentarza: 10.11.2026, 11:38 Źródło komentarza: McDonald's w Jelczu-Laskowicach już gotowy. Dziś oficjalne otwarcie! Autor komentarza: Nata Treść komentarza: To wielka niedorzecznosc żeby lekcje historii polegały na wkuwaniu dat oraz tego ile żon miał dany władca!!!!!!!!!!!!! Data dodania komentarza: 10.11.2026, 11:23 Źródło komentarza: Wolność ma wiele twarzy. Wyjątkowa wystawa Autor komentarza: Redaktor Treść komentarza: Ludzie pełni pasji i zaangażowania... Fajna, dobrze zorganizowana impreza, zresztą jak wszystkie które odbywają się na terenie powiatu. Popularyzacja czynnego wypoczynku i aktywności, a do tego ciekawy i niebanalny sposób pożegnania mijającego 2026 r. Impreza której jednym ze znaków rozpoznawczych jest sylwestrowe przebranie.... Ale w tej sytuacji pytanie do tuolawa - dlaczego na promocję tej imprezy wybraliście obrazek, na którym osoby (sympatyczne skądinąd) mają na sobie kostiumy nawiązują do piwa? Do tego kierownik zawodów, żeby nie powiedzieć lokalny polityk? Nie było innych przebrań, stylizacji.. z których można było wybrać, tylko te nawiązujące do alkoholu na imprezie sportowej? W biegu mogą uczestniczyć również osoby niepełnoletnie.. Nie przeszkadza wam to? Tak szeroko i z pasją informowaliście o dziwnych pomysłach radnych z Oławy dotyczących zakazu sprzedaży alkoholu - a teraz to? "Nie dzielimy...."... itd.? W ogóle macie świadomość że jest cos takiego jak ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi... i odpowiedzialność wydawcy... Data dodania komentarza: 10.11.2026, 08:37 Źródło komentarza: Trwają zapisy na XI Bieg Sylwestrowy w Jelczu-Laskowicach Autor komentarza: Redaktor Treść komentarza: Co łączy dworzec kolejowy w Oleśnicy i Oławie..? Brak wind na peronach.. Dlaczego, tak jest? W Oleśnicy też nie wiedzą do końca.. (ogólnie jak to w Polsce: inna spółka jest od dworca, inna od tras kolejowych i peronów, a kto inny od pisania listów i petycji..). Zatem co różni te dwa dworce? Otóż w Oleśnicy jest kasa biletowa.. Dlaczego, tam się udało a w Oławie nie..? Niewiadomo (być może tam zamiast wzajemnego obrzucania się błotem i wyścigu w lokalnych mediach na liczbę listów i petycji była współpraca.. ale to luźna i niesprawdzona teza) Data dodania komentarza: 10.11.2026, 08:11 Źródło komentarza: Zanim otworzą dworzec w Oławie, zobaczcie, jak to zrobiono w Oleśnicy Autor komentarza: Kamila Treść komentarza: Pan Wojciech przynajmniej przeprosił. Straż Miejska - dalej nie wiemy czego nie zareagowali na telefon ze zgłoszeniem. Data dodania komentarza: 9.11.2026, 18:40 Źródło komentarza: Była interwencja, jest reakcja i przeprosiny Autor komentarza: Mariusz Treść komentarza: Mały poślizg , ale działają. P.s. Nie można było tak od razu? Data dodania komentarza: 9.11.2026, 14:11 Źródło komentarza: Była interwencja, jest reakcja i przeprosiny
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama
Reklama