Materiał ukazał się na profilu facebookowym Oławska Historia, a jego autorami są Ewa Ratajczak oraz Wojtek Tetlak:
Carl Israel Herlitz urodził się 14 grudnia 1867 roku w Oławie jako syn Eduarda Herlitz (ur. 1827 r. w Oławie, zm. w 1912 r. w Cosel-Kozanów /Wrocław) i Emilie z domu Baron (ur. 1840 r. – zm. 1912 r. również w Cosel-Kozanów). Jego ojciec był zamożnym przedsiębiorcą, właścicielem gorzelni i cenionej karczmy, a także radnym miejskim w Oławie. Dorastając w takim środowisku, Carl wcześnie zetknął się z zasadami handlu i prowadzenia własnej działalności. Wychowanie w rodzinie o silnych tradycjach przedsiębiorczych, wśród sześciorga rodzeństwa, które również urodziło się w Oławie – Jenny (ur. 18 marca 1861 – zm. 14 maja 1930), Siegfried Wilhelm Jecheskel Wolf (ur. 23 marca 1862), Anna Chaja (ur. 26 lipca 1863), Albert Abraham (ur. 17 marca 1865), Curt Jehuda (ur. 9 marca 1870) oraz Margarethe (ur. 13 lipca 1871) – ukształtowało jego charakter i pasję do handlu.
W wieku osiemnastu lat Carl opuścił Oławę i przeniósł się do dynamicznie rozwijającej się metropolii Berlina, gdzie odbył praktykę księgarską. Zdobyte tam doświadczenie handlowe i organizacyjne stało się fundamentem jego późniejszej drogi zawodowej.
Jego żoną była Berta z domu Böcker (ur. 1886 – zm. 1962), z którą miał troje dzieci: Heinza, Güntera i Waltera Herlitz.
We wrześniu 1904 roku Carl Herlitz założył w swoim mieszkaniu w berlińskiej dzielnicy Schöneberg hurtownię artykułów papierniczych. Jeden pokój służył mu jako biuro, a towar przechowywany był pod łóżkiem. Każdego ranka wyruszał do miasta z próbkami w bagażu podręcznym, aby odwiedzać swoich klientów. Zamówienia przyjmował uczeń, a dostawami zajmował się chłopiec, który rozwoził je ręcznie rysowanymi wózkami.
W 1929 roku Herlitz osiągnął sukces. Firma zaliczała się już do największych hurtowni artykułów papierniczych w środkowym Berlinie. Jednym z powodów był z pewnością jego regularny udział w targach lipskich, z których zawsze przywoził klientom coś nowego. Przekonywał ich na przykład temperówkami w kształcie zwierząt – co w tamtych czasach było sensacją. Wśród klientów szybko zyskał reputację „człowieka od najnowszych nowinek” i był ceniony.
Gdy w 1935 roku Carl Herlitz ze względów zdrowotnych wycofał się z działalności, jego syn Günter przejął hurtownię i wraz z sześcioma pracownikami przeniósł ją w okolice Alexanderplatz w Berlin-Mitte. Dzięki zakupowi samochodu – ciemnoniebieskiego Opla P4 – grono klientów rozszerzyło się poza granice miasta. W latach 1943–1944 pomieszczenia firmy zostały dwukrotnie całkowicie zniszczone w nalotach bombowych.
Latem 1945 roku w Berlinie-Charlottenburg firma rozpoczęła działalność praktycznie od zera: z hasłem „oferty wszelkiego rodzaju”, z 30 pracownikami i jednym rowerem „wyłącznie do celów służbowych”. Pomysłów nie brakowało – sprzedawano na przykład żarówki firmy Osram, którym brakowało wolframu, malowane i przerabiane na małe wazony na kwiaty, czasem malowano płytki, sprzedając je jako obrazki albo sprzedawano naszyjniki.
W 1948 roku Herlitzowi udało się drogą lotniczą dostarczać artykuły papiernicze do Berlina Zachodniego – w tym tak poszukiwane marki jak UHU z Niemiec Zachodnich oraz linijki i książki dziecięce z Niemiec Wschodnich.
Firma, która zatrudniała już 40 pracowników, wkrótce stała się na terenie Republiki Federalnej jednym z najważniejszych hurtowników w swojej branży. Już w 1951 roku niewielki zakład introligatorski rozpoczął dla Herlitza produkcję pierwszych zeszytów i bloków na zasadzie pracy zleconej.
Na rynku zachodnioniemieckim przełom nastąpił w 1960 roku dzięki kalendarzom i blokom papierniczym z motywami zwierzęcymi i sportowymi. Od tego momentu dynamiczny rozwój firmy był nie do zatrzymania. Rozszerzono produkcję , wytwarzano już nie tylko wyroby papierowe, lecz także artykuły z tworzyw sztucznych.
Dzięki przejmowaniu krajowych spółek zależnych oraz zakładaniu firm produkcyjnych i dystrybucyjnych w latach 90' przedsiębiorstwo coraz bardziej umacniało swoją pozycję lidera rynku artykułów papierniczych i biurowych w Europie Środkowo-Wschodniej.
Carl Herlitz zmarł 12 lutego 1939 roku o godzinie 18:50 w Berlin-Buch, w Hufeland Hospital, na raka prostaty, w stanie skrajnego wyniszczenia organizmu.
*
Carl Herlitz miał 18 lat, gdy spakował swoje marzenia i wyjechał do Berlina. Bez gwarancji sukcesu. Bez gotowego scenariusza. W 1904 roku założył firmę, która zaczęła od rzeczy prostych: ołówków, długopisów, kredek, szkolnych przyborów.
Firma Herlitz, od 30 kwietnia 2015 r. działała pod nazwą Pelikan AG, a od 21 grudnia 2017 r. pod nazwą Pelikan Group GmbH.
Herlitz jest dziś znanym dostawcą artykułów papierniczych i jako część globalnie uznanego koncernu Pelikan , oferuje bogatą i kolorową gamę produktów papierniczych dostosowanych do indywidualnych potrzeb.
Ewa Ratajczak i Wojtek Tetlak
Akt małżeństwa Carl Herlitz i Berta z domu Böcker
Akt zgonu Carla Herlitza
Napisz komentarz
Komentarze