Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
niedziela, 15 listopada 2026 15:10
ZOBACZ:
Reklama
Reklama Jaśnikowski
Reklama BMM

Porajmos oławianek w Auschwitz-Birkenau

Główną genezę tego tekstu stanowią trzy stare, pożółkłe kartki. Nie ma na nich wielu informacji - to spis nazwisk, dat i miejsc urodzeń oraz numerów więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Jednak zestawienie tych skromnych danych z odpowiednią wiedzą, pozwala odtworzyć fragment ciekawej historii
Porajmos oławianek w Auschwitz-Birkenau
Pomnik upamiętniający pomordowanych Sinti i Romów na terenie byłego Zigeunerlager w Brzezince. To przy nim 2 sierpnia odbywają się coroczne obchody ku pamięci tej tragedii
Podziel się
Oceń

W księdze są dane pięciu Romek, urodzonych w Oławie. Pochodziły one z dwóch rodzin: Karoly i Pfeiffer, a między nimi są kilkudziesięcioletnie różnice wieku. Wydaje się logiczne, że te rodziny mieszkały w mieście przez długi czas, bądź często przebywały, np. sezonowo. Intrygujące jest to, że w dokumentach nie ma żadnych zapisków na temat mężczyzn, noszących takie nazwiska, a pochodzących z Ohlau.
Oławianki łączy też to, że przywieziono je do obozu tym samym transportem, 16 kwietnia 1943 roku. W tym dniu trafiło do Birkenau w sumie 1847 Cyganów - 909 mężczyzn i chłopców oraz 938 kobiet i dziewcząt. Te osoby deportowano z Austrii.

Rodzina Karoly

Trzy osoby noszące to nazwisko, urodzone w Ohlau, były więźniarkami Auschwitz-Birkenau. Anna, urodzona 8 listopada 1900, mogła być ciotką lub matką Elli, urodzonej w 1929 i Elisabeth, która przyszła na świat 15 marca 1933. Oławianki otrzymały kolejne numery obozowe: Elisabeth - Z-6882, Anna Z-6883 i Ella Z-6884. Żadna z nich nie doczekała końca wojny. Obecnie trudno ustalić okoliczności ich śmierci. Mogła ona wyniknąć z głodu, wycieńczenia, choroby, znęcania się psychicznego, fizycznego lub przeprowadzonych eksperymentów pseudomedycznych. Anna umarła 13 września 1943, Ella 16 listopada tego samego roku, a o najmłodszej, dziesięcioletniej Elisabeth, wiadomo tylko tyle, że zmarła w obozie.

Rodzina Pfeiffer

W Brzezince więziono Elisabeth (numer Z-6926), urodzoną w 1875 roku oraz Irene (Z-6926), która pojawiła się na świecie 13 listopada 1926. Pierwsza z nich zmarła 11 lipca 1943, brak więcej szczegółów. Natomiast Irene, która w momencie przybycia do obozu miała 17 lat, jako jedyna oławska Romka była zatrudniona (adnotacja w aktach: "Arbeiterin"). Dzięki pracy mogła otrzymywać dodatkowy przydział żywności, którą zapewne dzieliła się z bliskimi, ale też była bardziej narażona na ataki oprawców. Ona, podobnie jak inne oławianki, też nie doczekała końca wojny - zmarła 3 stycznia 1944.
Przedwojenna społeczność oławskich Romów na pewno nie była duża. Dlatego można przypuszczać, że kobiety się znały. Przybyły do obozu tym samym transportem, być może mieszkały razem w kacecie. Prawdopodobnie nie dowiemy się niczego więcej. Można przypuszczać, że łączyło je wiele rzeczy, ale najpewniejsze i najważniejsze, to miejsce urodzenia - Ohlau, oraz śmierci - Auschwitz-Birkenau.



Strona z księgi ewidencyjnej obozu cygańskiego, dwa pierwsze wpisy dotyczą oławianek Anny i Elli Karoly

Po przyjeździe do Auschwitz-Birkenau, Romom nie zabierano bagażu. Do dziś na terenie byłego obozu pozostało wiele rzeczy, po przebywających tam ludziach, być może część z nich przywieziono z Ohlau

Rampa kolejowa w Birkenau - jeden z wielu symboli Holokaustu. Mało kto wie, że tuż obok mieścił się obóz cygański, a los jego mieszkańców był równie tragiczny, jak innych więźniów obozu

Pomnik upamiętniający pomordowanych Sinti i Romów na terenie byłego Zigeunerlager w Brzezince. To przy nim 2 sierpnia odbywają się coroczne obchody ku pamięci tej tragedii


Napisz komentarz

Komentarze

ZASTRZEŻENIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DOTYCZĄCE EKSPLORACJI TEKSTU I DANYCH

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji ze strony internetowej tuolawa.pl i publikacji przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody wydawcy - RYZA Sp. z o.o. jest niedozwolone. 

Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są TUTAJ

KOMENTARZE
Autor komentarza: Obserwator Treść komentarza: Widziałem tej krowy codziennie. Czyste, odpasione, widać że szczęśliwe. Nie tak jak te chodowane w zamkniętych i śmierdzących oborach na łańcuchach lub z łbami unieruchomionymi między prętami, które nigdy w życiu nie widziały nieba. Prawda, że w ubiegłych latach zdarzali się, że krowy uciekały z pastwiska i chodziły samopas po okolicy, ale od roku sytuacja diametralnie się poprawiła i nie widziałem już ich poza pastwiskiem. Właściciel bardzo się starał, że miały lepiej. Miały co jeść , codziennie przywożona była im bala siana, nawet w lecie. Miały gdzie się schronić. One były chowane tak od urodzenia i te warunki były dla nich czymś naturalnym. A teraz wszystko stracił dzięki tym ekoterrorystom od animalsów. Niby chcieli pomóc zwierzętom, a skazali je na wegetację w brudnych oborach, a i tak za chwilę skończą w rzeźni. I to pewnie za niemałą cenę, bo mięso z takiego bydła chowanego na wolności, to napewno rarytas. Tak je uratowali i poprawili im byt. Data dodania komentarza: 15.11.2026, 13:01 Źródło komentarza: Pan Ryszard traci wszystkie krowy Autor komentarza: Gość Treść komentarza: "Uśmiechnięci " nie tylko pomagają ludziom ale też zwierzakom np. ZOO Łączna . "Uśmiechamy się brygada". Data dodania komentarza: 15.11.2026, 09:17 Źródło komentarza: Pan Ryszard traci wszystkie krowy Autor komentarza: olo Treść komentarza: nie mart sie rysiek mcsmierdiela w laskowicach otwarlii Data dodania komentarza: 15.11.2026, 00:28 Źródło komentarza: Pan Ryszard traci wszystkie krowy Autor komentarza: ojciec/dyrektor Treść komentarza: No i to to sie nazywa ognisko.Super sie pali.Pozdro z Pzu Data dodania komentarza: 15.11.2026, 00:24 Źródło komentarza: Pożar tartaku w Jelczu-Laskowicach Autor komentarza: ojciec/dyrektor Treść komentarza: UWAGA smierdziel w okolicy.Na muzynowie Data dodania komentarza: 15.11.2026, 00:18 Źródło komentarza: Pierwszy McDonald’s w Jelczu-Laskowicach już otwarty. Pracę znajdzie tu około 50 osób Autor komentarza: Platyn Treść komentarza: Same problemy Data dodania komentarza: 14.11.2026, 21:28 Źródło komentarza: OŁAWA Będą zmiany na tym skrzyżowaniu. Zamiast asfaltu więcej zieleni i nowa organizacja ruchu
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama
Reklama