Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
wtorek, 15 września 2026 08:47
ZOBACZ:
Reklama
Reklama Jaśnikowski
Reklama BMM

Jak oławski Rynek zmieniał się w ciągu ostatnich 100 lat

Lesław Mazur przedstawia - część II - pierzeja południowa Rynku w Oławie. I to, co lubicie najbardziej, czyli sporo starych zdjęć miasta
Jak oławski Rynek zmieniał się w ciągu ostatnich 100 lat
Lesław Mazur przedstawia - część II - pierzeja południowa Rynku w Oławie. I to, co lubicie najbardziej, czyli sporo starych zdjęć miasta
Podziel się
Oceń

Na początku lat 70. rozpoczęto remont nawierzchni całości placu - pierwszy raz od czasów wojny. zmieniana. Po wojnie Rynek było oświetlony lampami gazowymi do połowy lat 50., a gaz był z gazowni miejskiej przy ul.1 Maja (w całej Oławie było tych lamp gazowych ponad 130). Przed przebudową ulic i placu, którą rozpoczęto na początku lat 70. wymieniono stalowe słupy oświetleniowe z żarówkami na słupy betonowe z nowoczesnymi lampami jarzeniowymi, które bardzo mocno oświetlały Rynek. Na słupach oświetleniowych zamontowano nowoczesne głośniki, przydatne podczas imprez w Rynku. Z tego, co pamiętam, to z tych zmian mieszkańcy Oławy wtedy byli bardzo zadowoleni. 

W czasie remontu zmieniono łuki placu - za ratuszem od strony północnej, gdzie wybudowano uliczkę jako postój taksówek, a do tej uliczki urządzono parking w formie zębów dla kilkunastu samochodów i niewielki klomb na którym nasadzono kwiaty.

Po wybudowaniu w 1974 roku wiaduktu nad torami kolejowymi, powstała nowa ulica od 1 Maja w miejscu, gdzie dziś jest rondo do pl. Zamkowego - dziś ta ulica nazywa się 11 Listopada w ten sposób powstała mała obwodnica, co pozwoliło wyprowadzić ruch tranzytowy z Rynku.

Tu muszę wrócić na chwilę do historii - w XIII wieku lokacja Oławy została dokonana przez księcia Henryka Brodatego według prawa niemieckiego, to znaczy ustalono miejsce, gdzie będzie Rynek z ratuszem, wytyczano sąsiednie ulice i teren podzielono na działki z takim założeniem, że od ulicy szerokość działek była w zasadzie na dwa okna. Linia zabudowy przez wieki się nie zmieniała. Pamiętajmy, że domy były drewniane, wiec wybuchały co jakiś czas pożary, a domy odbudowywano, ale linia zabudowy wytyczona w XIII wieku była przestrzegana. Dopiero po drugiej wojnie światowej między ulicą Brzeską a kościołem MBP nie odbudowano trzech domów (zdjęcie nr 6), tylko cofnięto nowy budynek, który wybudowano w 1967, jako ostatni w Rynku po wojnie, gdzie jest sklep meblowy na parterze, o kilkadziesiąt metrów. W ten sposób poszerzono wjazd na plac Maksymiliana Marię Kolbego z Rynku. W miejscu zniszczonych trzech budynków powstał mały plac - przez lata zaniedbany, było tam zwykle dużo błota (zdjęcie nr 6).

Piszę o drugiej połowie lat 70. Wtedy naczelnikiem miasta (nie było burmistrza) był Michał Wąsiewicz. W mieście, a szczególnie w Rynku i na ulicach oraz placach wokół, nasadzono mnóstwo róż i tu muszę z całą stanowczością podkreślić, że te róże był zadbane i dopielęgnowane. Miałem kontakty służbowe z wieloma ludźmi, którzy przyjeżdżali z różnych miast Polski i wiem, jak oni nam zazdrości tych róż. Ile się nachwalili. Pamiętam spotkania po latach, gdy wspominali nasze "oławskie róże", których już dawno nie było. Jak przypomniał mi redaktor Jerzy Kamiński w latach siedemdziesiątych Oława medialnie była słynna jako jedno z najbardziej zielonych miast na Dolnym Śląsku. Mówimy tu o starej części Oławy, w której rosły drzewa w większości zasadzone przed wojną. Nie było jeszcze wielkich nowych osiedli, w tym Osiedla Sobieckiego, nie mówiąc już o Nowym Otoku.

W 2023 roku w czasie renowacji Rynku przed budynkiem, gdzie jest sklep meblowy, odsłonięto piwnice tych trzech budynków, oczyszczono je, przeprowadzono badania archeologiczne i ponownie zasypano piaskiem - w tym miejscu powstał klomb z różami.

1. Na przedwojennej widokówce widzimy XIX-wieczne budynki pomiędzy placem Starozamkowym a ulicą Kościuszki

2. Na przedwojennej widokówce widzimy 10 budynków, jakie pomiędzy ulicami Kościuszki ulicą Brzeską były przed wojną. Po niej został tylko jeden budynek z numerem 4

3. Trzy budynki pomiędzy ul. Brzeską a placem Maksymilianem Marii Kolbego, które zostały zburzone w czasie wojny

4. 1947 - ruiny budynków od strony Rynku, wjazd na ulicę Brzeską. W budynku narożnym z gruzów na parterze wygospodarowano pomieszczenie i powstał kiosk gazetowy, który prowadził Piotr Ignatowicz. Fot. Bronisław Żydło

5. Zdjęcie z połowy lat 60. - fotograf stał na ul. Kościuszki. Danych pana na zdjęciu nie ustaliłem, ale stoi na uprzątniętych gruzach, gdzie dziś są budynki pod adresem Rynek 6, 7 i 8

6. Zdjęcie z albumu Andrzeja Olejnika - na pierwszym planie pusty plac, na którym przed wojną stały 3 budynki między ulicą Brzeską a kościołem MBP (patrz zdjęcie nr 3)

7. Rynek pierzeja południowa zrobione w latach siedemdziesiątych z albumu Romana Witkowskiego

8. To zdjęcie w 1966 roku wykonałem w czasie budowy ostatniego budynku mieszkalnego w Rynku ze sklepem meblowym na parterze

9. Pierzeja południowa pomiędzy pl. Starozamkowym a ulicą Kościuszki - zdjęcie zrobiłem w 2023 roku, fot. Lesław Mazur

10. 2023 rok. Pierzeja południowa pomiędzy ulicą Brzeską a placem M.M Kolbe, fot. Lesław Mazur

11. Pierzeja południowa pomiędzy ulicą Brzeską a placem M.M Kolbego, fot. Lesław Mazur

12. Skwer z różami przed sklepem meblowym od strony Rynku, fot. Lesław Mazur



Napisz komentarz

Komentarze

Oławianin 14.12.2023 10:21
Może ktoś wie do kogo należy budynek Rynek 27 . W chwili obecnej przy renowacji i odrestaurowaniu wszystkiego w rynku wygląda ona jak wrzód na d.... . A może to kolejna lokalna tajemnica ?

Mieszkaniec kamienicy Rynek 27 15.12.2023 19:01
Ja mieszkam w tej kamienicy i wcale nie uważam, że wygląda jak wrzód na dupie. Kilka lat temu został przeprowadzony remont elewacji tej kamienicy. A może mówimy o dwóch różnych kamienicach?

Nieogarniety 13.12.2023 21:02
Jakie piękne fotki starej Oławy. Chciałoby się napisać " co za głupek kazał posadzić drzewa a nie odtworzyć "starą Oławę". Jakoś "łąki" w Rynku też wtedy nie było. Ciekawe jaki hejt na byłych mieszkańców Oławy wyleją teraz zwolennicy "łąki" w Rynku i oławska tzw. opozycja za to, że Burmistrz "odtwarza" starą Oławę. Sorki, zapomniałem napisać, że kiedyś słońce nie świeciło. Przepraszam

obuchu 14.12.2023 11:29
Czy ty masz trochę choć inteligencji ?!

Wierzący 14.12.2023 11:38
Nieogarniety 13.12.2023 21:02
Jakie piękne fotki starej Oławy. Chciałoby się napisać " co za głupek kazał posadzić drzewa a nie odtworzyć "starą Oławę". Jakoś "łąki" w Rynku też wtedy nie było. Ciekawe jaki hejt na byłych mieszkańców Oławy wyleją teraz zwolennicy "łąki" w Rynku i oławska tzw. opozycja za to, że Burmistrz "odtwarza" starą Oławę. Sorki, zapomniałem napisać, że kiedyś słońce nie świeciło. Przepraszam
tuba burmistrza jak zwykle, hejt manipulacje i kłamstwa, lepiej przeproś Pana Boga za soje występki

ZASTRZEŻENIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DOTYCZĄCE EKSPLORACJI TEKSTU I DANYCH

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji ze strony internetowej tuolawa.pl i publikacji przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody wydawcy - RYZA Sp. z o.o. jest niedozwolone. 

Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są TUTAJ

KOMENTARZE
Autor komentarza: Redaktor Treść komentarza: Sprawa jest przykra ale to akurat po części jest wina włodarzy - po części wynika to z braku wystarczającej liczby parkingów i miejsc postojowych.. do tego głoszonych (głównie na tym portalu ) modnych dziś haseł dot. betonozy oraz przeklejanek z fejsa niektórych radnych (głównie na tym portalu), protestów w sprawie budowy nowych miejsc do parkowania... Poza tym niepełnosprawni to też obywatele - proszę nie wykluczać. Data dodania komentarza: 15.09.2026, 08:21 Źródło komentarza: Plac dla osób z niepełnosprawnościami dopiero w drugim etapie Autor komentarza: Zrównoważony Treść komentarza: Ja tam zawsze uważałem Gosia ciebie za kobietę, ale skoro piszesz, że czujesz się facetem, to ok, jestem za wolnością jednostki. Poczyniłaś już jakieś kroki w tym marzeniu? Data dodania komentarza: 15.09.2026, 07:35 Źródło komentarza: Radny Gawlas zachęca: - Warto teraz zajrzeć do projektu... Autor komentarza: . Treść komentarza: W Oławie niestety samodzielne poruszanie się wózkiem jest wyzwaniem. To nie tylko wina włodarzy, choć ich też. Ile to razy widziałam osoby będące na wózkach, które musiały jechać drogą dla aut, bo cały chodnik zastawiony niczym parking. Obywatele mają niepełnosprawnych w poważaniu, policja/straż miejska nie reaguje na to na co powinna, rządzący miastem dosłownie plują w twarz osobom niepełnosprawnym i udają, że ich nie ma. To przykre po prostu. Data dodania komentarza: 14.09.2026, 21:04 Źródło komentarza: Plac dla osób z niepełnosprawnościami dopiero w drugim etapie Autor komentarza: Ja Treść komentarza: A jakie Pan radny, chyba bezpartyjny, posiada umocowanie, żeby cokolwiek ustalać na takim szczeblu dyplomatycznym? Data dodania komentarza: 14.09.2026, 21:03 Źródło komentarza: O Oławie z ambasadorem Szwajcarii Autor komentarza: Redaktor Treść komentarza: Nie ma temat, ale mi się skojarzyło tak ... : Jaś miał już pięć lat, a wciąż nie powiedział ani słowa. Cała rodzina stawała na rzęsach, żeby znaleźć przyczynę: lekarze rozkładali ręce, znachorzy tracili wiarę, a szamani załamywali się nerwowo. Aż do pewnego niedzielnego obiadu... Mama podaje Jasiowi zupę, chłopak bierze łyżkę, po czym nagle odpycha talerz, patrzy na matkę i mówi:– A gdzie jest kompot?! Rodzina zamarła z wrażenia. Mama omal nie zemdlała, tata podskoczył z krzesła, a babka z wrażenia złapała się za serce. Dziadek się nawrócił.Kiedy wszyscy w końcu odzyskali mowę, rzucili się do Jasia z krzykiem i niedowierzaniem:– Jasiu! Ty umiesz mówić?! Przez tyle lat nic, a nagle odzywasz się pełnym, złożonym i poprawnym zdaniem! Dlaczego wcześniej nic nie mówiłeś?! Jaś wzruszył ramionami i odpowiada spokojnie:– Bo do tej pory zawsze był kompot. Data dodania komentarza: 14.09.2026, 19:59 Źródło komentarza: LIST: - Bez naklejki na pojemniku odpadów nie zabrali Autor komentarza: * Treść komentarza: A może to są tacy komentujący? Przypomnij sobie, że jak gazeta pokazała więcej fotek, to okazało się, że całkiem swobodnie można wózkami podjechać na ten przystanek. Więc pomyślano o wszystkich. Zresztą można się przejść i zobaczyć. Data dodania komentarza: 14.09.2026, 19:06 Źródło komentarza: Plac dla osób z niepełnosprawnościami dopiero w drugim etapie
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama
Reklama