Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
wtorek, 3 listopada 2026 07:22
ZOBACZ:
Reklama
Reklama Jaśnikowski
Reklama BMM

Zagadkowa śmierć Hilarego Żygadły

Był uczestnikiem wojny obronnej w 1939 roku, dostał się do niemieckiej niewoli. W obozie dla jeńców przebywał do czerwca 1945. Gdy powrócił w rodzinne wołyńskie strony, trwała tam repatriacja. Zabrał więc żonę, dwoje małych dzieci i z grupą kresowych przesiedleńców dotarł na Dolny Śląsk. Osiadł w Kopalinie koło Minkowic Oławskich. Można by rzec, że wojna dla niego już się skończyła, przeżył ją wprawdzie w obozie, wyszedł z niej cały i zdrowy. Los jednak sprawił, że wolnością i życiem długo się nie cieszył…
Podziel się
Oceń

 Wszelki komentarz do tej tragicznej sprawy wydaje się zbędny i nie na miejscu.
Ile podobnych przypadków wydarzyło się w złych czasach? Setki i tysiące.
W podobny sposób zniszczono wielu najlepszych synów Polski. Przypominać
o nich jednak wciąż trzeba - po to, by czas nie zaćmił i niepamięć nie zatarła…

Tomasz Gałwiaczek
               

Dlaczego piszę?

Dokumenty zgromadzone w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej kryją w sobie opisy ludzkich losów - często dramatycznych, nierzadko tragicznych i krwawych. Ujawnianie tajemnic spoczywających przez lata w zaciszu półek i szaf archiwalnych może budzić wiele emocji, czasem wydawać się kontrowersyjne lub krzywdzące dla rodzin, których bliscy zapisali mało chwalebne karty w historii. Ocena moralna postępowania  nie należy do historyka. Jego rolą jest analizowanie przyczyn, skutków           i biegu wydarzeń, które spowodowały właśnie takie, a nie inne konsekwencje.
Kiedy podczas pracy w IPN pochylam się nad dokumentami, widzę tylko część prawdy. Tę zapisaną na kartach papieru, utrwaloną atramentowym tuszem, czcionką wystukaną na ręcznej maszynie marki „Erika”. Świadkowie, występujący w sprawie, nie przemówią, nie potwierdzą,          nie zaprzeczą, gdy pytam siebie samego o motywy, jakie nimi kierowały?
Czy w tej sytuacji powinienem porzucić pisanie? Pozostawić w niepamięci to, co utrwaliła ludzka potrzeba dokumentowania dziejów?
I jeszcze jednak rzecz - kiedy słyszę głoszone prawdy moralne z ust, które tej moralności nie poznały, czy nie mam obowiązku wypowiedzieć się o tym publicznie? Nie przytoczyć faktów, mówiących - jeśli już nie zgoła odmiennie, to przemawiające innym językiem - słowami, które przywrócą dobre imię ludziom skrzywdzonym za życia i po śmierci? Z pewnością nie! Dlatego piszę…

***

Autor jest pracownikiem naukowym Biura Edukacji Publicznej wrocławskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.

Opracowanie redakcyjne: Krzysztof
Andrzej Trybulski
 



Hilary

Hilary

Hilary Żygadło (w środku) na archiwalnej fotografii, wykonanej prawdopodobnie w 1938 roku


Napisz komentarz

Komentarze

Gregor von Bielau 15.09.2023 20:21
Chętnie poznam te nazwiska. Rozalia Żygadło była siostrą mojej babci. Zapamiętałem ją jako udręczoną, zalęknioną kobietę. Do końca życia była wdową po Hilarym, nigdy nie wyszła ponownie za mąż. Zmarła w 1993 roku.

S02 05.06.2020 14:41
Czy znane są nazwiska osób pracujących w tym czasie w UB w Oławie?

. 13.12.2021 23:46
tak

ZASTRZEŻENIE PODMIOTU UPRAWNIONEGO DOTYCZĄCE EKSPLORACJI TEKSTU I DANYCH

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji ze strony internetowej tuolawa.pl i publikacji przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody wydawcy - RYZA Sp. z o.o. jest niedozwolone. 

Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są TUTAJ

KOMENTARZE
Autor komentarza: Referendum Treść komentarza: Frischmanna też to czeka, już wkrótce. Data dodania komentarza: 2.11.2026, 19:51 Źródło komentarza: Zebrali 1518 podpisów. Będzie referendum w sprawie odwołania wójta gminy Oława? Autor komentarza: Podatnik Treść komentarza: Kościół Katolicki w Polsce jest drugim po skarbie państwa właścicielem ziemskim w Polsce. A my musimy robić zbiórki na remont kościołów ??? Wszystkie datki na kościół są nieopodatkowane, kościół nie płaci też ZUS-u. Państwo płaci księżom w szkołach pensje, fundusz kościelny i wiele innych dopłat pośrednich i bezpośrednich. A potem dowiadujemy się że kościół sprzedaje politykom za grosze ziemię które politycy odsprzedają z astronomicznym zyskiem. O co w tym chodzi ??? Data dodania komentarza: 2.11.2026, 19:50 Źródło komentarza: Tyle zebrały Minkowice Oławskie Autor komentarza: oławianka Treść komentarza: Teraz pora na burmistrza !!! Data dodania komentarza: 2.11.2026, 18:39 Źródło komentarza: Zebrali 1518 podpisów. Będzie referendum w sprawie odwołania wójta gminy Oława? Autor komentarza: Rodzic Treść komentarza: Kto to prowadzi, jakie trener? Data dodania komentarza: 2.11.2026, 18:22 Źródło komentarza: Treningi koszykówki w CSiR Autor komentarza: Rodzic Treść komentarza: Wprowadzenie zwolnień i ulg dla niektórych grup społecznych,( Z KARTA DUZEJ RODZINY )! Data dodania komentarza: 2.11.2026, 18:21 Źródło komentarza: Propozycje stowarzyszenia "Inicjatywa Społeczna Rozwoju Ziemi Jelczańsko–Laskowickiej" do budżetu gminy Jelcz-Laskowice na 2027 rok Autor komentarza: Życie Treść komentarza: Niestety wola budować nowy dom kultury bo są jeszcze na chodzie , przypomną sobie Pana słowa jak sie postarzają , do grobu nie zabiorą swoich wszystkich inwestycji biznesowych , czas leci nieubłaganie. Dużo zdrowia Panie Grzesik . Data dodania komentarza: 2.11.2026, 18:17 Źródło komentarza: Propozycje stowarzyszenia "Inicjatywa Społeczna Rozwoju Ziemi Jelczańsko–Laskowickiej" do budżetu gminy Jelcz-Laskowice na 2027 rok
Reklama
NAPISZ DO NAS!

Jeśli masz interesujący temat, który możemy poruszyć lub byłeś(aś) świadkiem ważnego zdarzenia - napisz do nas. Podaj w treści swój adres e-mail lub numer telefonu. Jeżeli formularz Ci nie wystarcza - skontaktuj się z nami.

Reklama
Reklama